Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Van meer dan elfduizend naar 5.566 inwoners De bevolkingsgevolgen van de grenswijziging van 1968 waren uitzonderlijk groot. Mierlo telde in 1967 volgens de lokale historische reconstructie 11.138 inwoners. Bij de overdracht gingen 5.454 inwoners van Mierlo-Hout naar Helmond en 118 inwoners van Lungendonk naar Someren. Daardoor bleef een gemeente Mierlo met 5.566 inwoners over. Een […]
Van kleine plattelandsgemeenschap naar dorp van tienduizenden? Mierlo telde bij de volkstelling van 1840 2.070 inwoners. In 1900 waren dat er 2.609. Daarna versnelde de groei sterk: op 22 december 1962 werd de eerste 10.000e inwoner geregistreerd en in 1967 telde de gemeente 11.138 inwoners. De scherpe daling in 1968 was geen demografische instorting, maar […]
Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo De bezoeken van de Commissaris der Koningin leveren een uitzonderlijk seriële bron op voor Mierlo rond 1900. Verslagen van zulke werkbezoeken bespreken bestuur, bevolking, financiën, landbouw, industrie, infrastructuur en lokale problemen. Daardoor kan dezelfde buitenstaander het dorp op verschillende momenten observeren. Bestuurlijke inspectie Een commissaris kwam niet […]
Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]
Drie keer 10.000 inwoners De aanduiding dat Mierlo in de twintigste eeuw meer dan één keer de grens van 10.000 inwoners bereikte, lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige bevolkingsstatistiek. In werkelijkheid vertelt zij vooral iets over de combinatie van groei en veranderende gemeentegrenzen. De Canon van Mierlo gebruikt het thema “3 keer 10.000” om […]
Een linnendief in Mierlo in 1792 Historische kern Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden […]
Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]
Gemeentearchieven van Mierlo 1387–2003 De bestuurlijke geschiedenis van Mierlo is over meerdere archieftoegangen verdeeld. Samen bestrijken zij de periode vanaf het laatmiddeleeuwse gemeentebestuur tot het einde van de zelfstandige gemeente in 2003. Voor de encyclopedie zijn deze toegangen de belangrijkste route naar primaire dossiers over lokaal beleid en uitvoering. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Gemeentelijk distributiebureau in Mierlo Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd voedselvoorziening een steeds belangrijker overheidstaak. Nederland was neutraal, maar handel, transport en aanvoer stonden onder druk. Naarmate schaarste toenam, werd distributie ingezet om beschikbare goederen gereguleerd te verdelen. De Canon van Mierlo noemt voor de lokale situatie expliciet een gemeentelijk distributiebureau. Dat maakt dit tot een […]
Gemeentesecretarissen van Mierlo Gemeentesecretarissen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Opnieuw bouwen aan een gemeente Na het verlies van Mierlo-Hout en Lungendonk had Mierlo nog 5.566 inwoners. De zelfstandige gemeente koos vervolgens nadrukkelijk voor groei. Nieuwe woonbuurten breidden de kern uit en het karakter veranderde geleidelijk van overwegend agrarisch dorp naar woonplaats voor mensen die ook buiten Mierlo werkten. Op 13 november 1988 werd opnieuw […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen brengt het gemeentelijke jaarverslag van 1888 samen tot een momentopname van het dorp. Het jaarverslag behandelt bevolking, bestuur, financiën, eigendommen, gezondheid, politie, onderwijs en landbouw. Bevolking en verkiezingen Op 1 januari 1888 telde Mierlo volgens de uitgewerkte bron 2602 inwoners. Geboorte en vestiging voegden in de loop van […]
Mierlo tijdens de Belgische Opstand De Belgische Opstand van 1830 en de daaropvolgende jaren brachten een internationale en nationale crisis opvallend dicht bij Mierlo. Noord-Brabant lag in een grensprovincie waar troepenbewegingen, mobilisatie en militaire voorbereiding het dagelijks leven merkbaar konden beïnvloeden. Het lokale onderzoek van Heemkundekring Myerle laat zien dat Mierlo niet buiten deze gebeurtenissen […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Historische kern Een opmerkelijk lokaal archiefverhaal betreft Mierlose schepenprotocollen die in verband worden gebracht met hergebruikte gregoriaanse zangbladen. In vroegere archieven konden oude perkamenten of handschriften een tweede leven krijgen als omslag of verstevigingsmateriaal. Daardoor kan een bestuurlijk of juridisch register onverwacht ook fragmenten van religieuze muziekgeschiedenis bewaren. Plaats in […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]
Oude maten en gewichten in Mierlo Historische kern Oude rekeningen, cijnsregisters, pachtakten en handelsdocumenten gebruiken maten en gewichten die niet zonder meer naar moderne eenheden kunnen worden vertaald. Het Meertens Instituut registreert voor Mierlo historische maatgegevens. Voor lokaal onderzoek is dat essentieel: een “maat” voor oppervlakte, inhoud of gewicht kon regionaal verschillen en dezelfde term […]
Patentregisters van Mierlo Patentregisters vormen een bijzondere bron voor de economische geschiedenis van negentiende-eeuws Mierlo. Het patentsysteem werd in de Franse tijd ingevoerd en registreerde veel zelfstandige beroepsbeoefenaren en handelaren die voor hun bedrijf een patent nodig hadden. Daardoor kunnen de registers namen, beroepen en economische activiteiten zichtbaar maken die in algemene gemeentelijke overzichten nauwelijks […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Verdwenen grensnamen van Mierlo Oude grensbeschrijvingen van Mierlo noemen punten waarvan de naam tegenwoordig verdwenen, verschoven of moeilijk lokaliseerbaar is. De figuratieve kaart van 1706 noemt en tekent dergelijke grensplaatsen in samenhang met wegen, water en heide. Dit dossier verzamelt die verdwenen naamlaag zonder iedere oude term met een moderne straat of GPS-punt gelijk te […]
Vlag van Mierlo De gemeente Mierlo stelde op 25 mei 1959 een nieuwe gemeentevlag vast. De vlag sloot aan bij de herziening van het gemeentewapen uit dezelfde periode en gebruikte dezelfde herkenbare Mierlose symbolen: Sint Lucia en de drie molenijzers. Ontwerp en kleuren De vlag bestond uit een blauw veld met Sint Lucia in geel. […]
Groei verandert het dorp De sterke bevolkingsgroei na de Tweede Wereldoorlog en opnieuw na de grenswijziging van 1968 leidde tot uitbreiding buiten de oude linten en buurtschappen. Agrarische grond werd woonwijk en het stratenpatroon werd steeds planmatiger. De woningbouw droeg bij aan de ontwikkeling van Mierlo als woon- en forensendorp. Nieuwe scholen, sportvoorzieningen, winkels en […]
