Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Het Broek en het Eindhovensch Kanaal”

26 dossiers
Encyclopedie-artikel

Beschermd dorpsgezicht Het Broek

Beschermd dorpsgezicht Het Broek Bescherming van het gehucht Het Broek als herkenbaar historisch dorpslandschap. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De lokale Canon vermeldt dat Het […]

Encyclopedie-artikel

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide

Bosbrandbewaking op de Luchense Heide De brandtoren op de Luchense Heide was onderdeel van een bredere praktijk van bosbrandbewaking. De heemkundige reconstructie dateert de toren in de periode van de jaren vijftig tot 1973. Vanuit een hoog waarnemingspunt konden rookontwikkeling en beginnende branden in bos- en heidegebieden eerder worden opgemerkt. Het gebouw zelf staat al […]

Encyclopedie-artikel

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo

Brandkuilen en bluswatervoorziening in Mierlo Voor brandbestrijding was water in het uitgestrekte zanddorp Mierlo eeuwenlang een praktisch probleem. Brandkuilen, putten, sloten en waar mogelijk het Eindhovensch Kanaal moesten water leveren wanneer vuur uitbrak. De geschiedenis van die voorzieningen laat zien hoe kwetsbaar brandbestrijding bleef zolang een betrouwbaar leidingnet ontbrak en woningen ver uit elkaar lagen. […]

Encyclopedie-artikel

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo

Brandschouw en brandpreventie in Mierlo Lang voordat Mierlo een moderne brandweer kende, probeerde het dorpsbestuur brand vooral te voorkomen. Een belangrijk middel was de brandschouw: bestuurders gingen langs woningen en bedrijfsruimten om stookplaatsen, schoorstenen, ovens en andere risico’s te controleren. Daardoor biedt brandschouwgeschiedenis niet alleen informatie over brandveiligheid, maar ook over huizen, ambachten en bestuurlijk […]

Encyclopedie-artikel

Bruggen van Mierlo

Nieuwe verbindingen over het kanaal De aanleg van het Eindhovensch Kanaal doorsneed bestaande wegen en landbouwroutes. Daarom moesten bruggen worden gebouwd. In het oorspronkelijke bestek waren acht vaste houten bruggen opgenomen. Op Mierloos grondgebied lagen de Broeksche, Oudvensche, Melkkoesche, Goorsche en Lungendonksche brug. Nog vóór de oplevering wist de bevolking bovendien een smal voetbrugje bij […]

Encyclopedie-artikel

Busvervoer

Opvolger van de tram Toen de stoomtram zijn betekenis verloor, nam de autobus een steeds groter deel van het regionale personenvervoer over. Bussen waren flexibeler omdat geen rails nodig waren en konden gebruikmaken van het steeds beter verharde wegennet. In Noord-Brabant werden tram- en busdiensten uiteindelijk samengebracht in grotere vervoersorganisaties. Het archief van de Brabantse […]

Encyclopedie-artikel

De fiets

Persoonlijke mobiliteit De fiets veranderde het dagelijkse bereik van inwoners ingrijpend. Waar lopen lange tijd de gewone manier was om korte afstanden af te leggen, maakte de fiets werk, school, winkels en omliggende dorpen veel sneller bereikbaar. Voor een dorp tussen Geldrop, Helmond en Eindhoven kreeg dat extra betekenis. De fiets maakte inwoners minder afhankelijk […]

Encyclopedie-artikel

De Goede Moordenaar

Bijnaam van de stoomtram De stoomtram tussen Eindhoven en Helmond kreeg in de streek de bijnaam De Goede Moordenaar. De naam vat de dubbele houding tegenover het nieuwe vervoermiddel treffend samen. Aan de ene kant was de tram een grote vooruitgang. Reizen en goederenvervoer werden sneller en plaatsen langs de lijn raakten beter met elkaar […]

Encyclopedie-artikel

De hazenplaag op de Luchense Heide

De hazenplaag op de Luchense Heide Een conflict over hazen op de Luchense Heide laat op kleine schaal zien hoe jachtrecht en landbouwbelang konden botsen. Wanneer wild gewassen beschadigde maar boeren het niet vrij mochten vangen, ontstond een spanningsveld tussen eigendomsbescherming, voedselproductie en wettelijke jachtregels. Wildschade Hazen kunnen jonge gewassen en akkers beschadigen. Voor een […]

Encyclopedie-artikel

De oude tramlijn

Nieuwe vorm van openbaar vervoer Aan het begin van de twintigste eeuw kreeg Mierlo aansluiting op de stoomtram tussen Eindhoven en Helmond. De lijn volgde niet overal de bestaande verharde weg. Tussen Mierlo en Mierlo-Hout liep het tracé gedeeltelijk over een zandweg en werd voor de oversteek van het Eindhovensch Kanaal een aparte trambrug gebouwd. […]

Encyclopedie-artikel

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917

Drama op ’t Broek van 10 oktober 1917 Op 10 oktober 1917 vond op ’t Broek een gewelddadige overval plaats die in de lokale herinnering is blijven voortleven als een van de schrijnendste dorpsgebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog. Twee rondzwervende Duitse deserteurs deden het café van de weduwe Joosten aan. De overval eindigde met de […]

Encyclopedie-artikel

Economische functie van het kanaal

Goedkoop vervoer van zware goederen Het kanaal was vooral bedoeld om Eindhoven en de omliggende industrie beter aan te sluiten op het landelijke vaarwegennet. Zware en volumineuze vrachten zoals bouwmaterialen, turf, steenkool, hout en machines waren over water goedkoper te vervoeren dan over de slechte landwegen. Ook Mierlo profiteerde. Inwoners werkten aan aanleg en onderhoud, […]

Encyclopedie-artikel

Het Broek en het Eindhovensch Kanaal

Het Broek in een veranderend landschap Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. Het Eindhovensch Kanaal is een ongeveer 13,9 kilometer lange waterweg die Eindhoven met de Zuid-Willemsvaart verbindt. De gemeente Eindhoven […]

Encyclopedie-artikel

Historische hoofdwegen

Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]

Encyclopedie-artikel

Kanaaltransport

Zeilschip, trekschuit en stoomboot In de eerste periode werd het Eindhovensch Kanaal vooral gebruikt door zeilschepen en trekschuiten. In 1862 voer volgens de lokale kanaalgeschiedenis het eerste stoomschip over het kanaal. De vervoerde goederen waren vaak zwaar of omvangrijk: bouwmaterialen, hout, turf, steenkool en machines. Vanuit Mierlo konden goederen via een lokale losplaats worden aangevoerd […]

Encyclopedie-artikel

Karrensporen en voetpaden

Een fijnmazig netwerk Naast de grotere zandwegen kende Mierlo een dicht netwerk van karrensporen en voetpaden. Karrensporen verbonden boerderijen met akkers, heide, hooilanden en naburige dorpen. Smallere voetpaden boden wandelaars vaak een directere route. Op historische kaarten is te zien dat het wegennet veel minder strak was dan tegenwoordig. Routes konden langs perceelsgrenzen lopen, splitsen […]

Encyclopedie-artikel

Ketelmuziek op Luchen in 1909

Ketelmuziek op Luchen in 1909 Ketelmuziek op Luchen in 1909 gaat over een opmerkelijk conflict tussen boerenbelang en jachtrecht. Boeren maakten met potten, pannen, ketels en ander materiaal lawaai om hazen uit hun rogge en koren te verjagen. Landbouwschade door wild In 1909 ondervonden boeren op Luchen ernstige schade van hazen die vanuit de Luchense […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo als esdorp

Een landschappelijke interpretatie Mierlo wordt soms als esdorp beschreven vanwege de combinatie van oude akkercomplexen, gehuchten en hoger gelegen bouwlanden. De term is vooral een moderne landschappelijke typering en geen historische bestuurlijke categorie. Rond historische nederzettingen op de Brabantse zandgronden lagen grotere akkercomplexen. Deze bouwlanden lagen doorgaans op relatief hoge en droge grond, dicht genoeg […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904

Mierlo tijdens de legermanoeuvres van 1904 In 1904 werd Mierlo onderdeel van grootschalige militaire manoeuvres. Zulke oefeningen waren bedoeld om troepen, leiding, verbindingen en logistiek onder omstandigheden te testen die op oorlogvoering moesten lijken. Voor inwoners betekende dat tijdelijk een heel ander dorpsbeeld: militairen trokken over wegen en akkers, paarden en materieel moesten worden verzorgd […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo vandaag

Historische kern en moderne woonplaats Modern Mierlo is geen breuk met het verleden, maar een nieuwe laag daarbovenop. De middeleeuwse kerkplaats, oude wegen, boerderijen, kersentraditie en verenigingen bestaan naast nieuwbouwwijken, moderne scholen, sportvoorzieningen en regionale infrastructuur. Mierlo-Dorp is de oude centrale kern rond onder meer de Luciakerk, Dorpsstraat, Marktstraat, Heuvel en omliggende buurtschappen. Archeologische vondsten […]

Encyclopedie-artikel

Mierlose studenten aan Leuven en Keulen

Mierlose studenten aan Leuven en Keulen Een heemkundig overzicht uit 1990 brengt een opvallende reeks studenten bijeen die met Mierlo in verband worden gebracht en in de zestiende, zeventiende of achttiende eeuw aan hogere onderwijsinstellingen studeerden. Leuven komt vaak voor, maar ook Keulen en andere academische routes verschijnen. De lijst maakt zichtbaar dat een klein […]

Encyclopedie-artikel

Militaire voorbereiding van de kanaalbrug in Mierlo in 1938

Militaire voorbereiding van de kanaalbrug in Mierlo in 1938 In 1938, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa, werd een Mierlose brug over het Eindhovensch Kanaal onderwerp van militaire voorbereiding. Het Nationaal Archief bewaart hiervoor een afzonderlijk dossier in het archief van de Generale Staf. Die inventarisvermelding is belangrijk omdat zij Mierlo […]

Encyclopedie-artikel

Moderne bereikbaarheid

Tussen Eindhoven en Helmond Mierlo ligt tegenwoordig in het stedelijke netwerk tussen Eindhoven en Helmond. De belangrijkste regionale autoverbindingen zijn de routes richting de N270 en, via Geldrop, de A67. Het centrum van Mierlo ligt verder van de autosnelweg dan Geldrop, maar relatief dicht bij de N270. De fiets heeft een sterke positie. De gemeentelijke […]

Encyclopedie-artikel

Ontstaan van de gemeente Mierlo

Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]