Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
Van meer dan elfduizend naar 5.566 inwoners De bevolkingsgevolgen van de grenswijziging van 1968 waren uitzonderlijk groot. Mierlo telde in 1967 volgens de lokale historische reconstructie 11.138 inwoners. Bij de overdracht gingen 5.454 inwoners van Mierlo-Hout naar Helmond en 118 inwoners van Lungendonk naar Someren. Daardoor bleef een gemeente Mierlo met 5.566 inwoners over. Een […]
Van kleine plattelandsgemeenschap naar dorp van tienduizenden? Mierlo telde bij de volkstelling van 1840 2.070 inwoners. In 1900 waren dat er 2.609. Daarna versnelde de groei sterk: op 22 december 1962 werd de eerste 10.000e inwoner geregistreerd en in 1967 telde de gemeente 11.138 inwoners. De scherpe daling in 1968 was geen demografische instorting, maar […]
Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo De bezoeken van de Commissaris der Koningin leveren een uitzonderlijk seriële bron op voor Mierlo rond 1900. Verslagen van zulke werkbezoeken bespreken bestuur, bevolking, financiën, landbouw, industrie, infrastructuur en lokale problemen. Daardoor kan dezelfde buitenstaander het dorp op verschillende momenten observeren. Bestuurlijke inspectie Een commissaris kwam niet […]
Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]
Hoge sterfte in 1830–1832 In de jaren van de Belgische Opstand heerste in Mierlo en omgeving cholera. Lokale bronnen wijzen op zeer hoge sterftecijfers in 1830, 1831 en vooral 1832. Armoede, slechte hygiënische omstandigheden en beperkte medische hulp maakten bestrijding moeilijk. Een voormalige predikantenwoning werd ingericht voor opvang van zieken. Gemeentelijke maatregelen Burgemeester Ververs stelde […]
De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]
Een linnendief in Mierlo in 1792 Historische kern Een lokaal archiefverhaal over een linnendief in 1792 laat zien hoe textiel niet alleen economische productie was maar ook bezit met een concrete geldwaarde. De zaak hoort in de periode waarin thuisweven en uitbesteding belangrijk waren en waarin geschillen via lokale bestuurlijke en rechterlijke kanalen konden worden […]
Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]
Gemeentearchieven van Mierlo 1387–2003 De bestuurlijke geschiedenis van Mierlo is over meerdere archieftoegangen verdeeld. Samen bestrijken zij de periode vanaf het laatmiddeleeuwse gemeentebestuur tot het einde van de zelfstandige gemeente in 2003. Voor de encyclopedie zijn deze toegangen de belangrijkste route naar primaire dossiers over lokaal beleid en uitvoering. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Gemeentelijk distributiebureau in Mierlo Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd voedselvoorziening een steeds belangrijker overheidstaak. Nederland was neutraal, maar handel, transport en aanvoer stonden onder druk. Naarmate schaarste toenam, werd distributie ingezet om beschikbare goederen gereguleerd te verdelen. De Canon van Mierlo noemt voor de lokale situatie expliciet een gemeentelijk distributiebureau. Dat maakt dit tot een […]
Gemeentesecretarissen van Mierlo Gemeentesecretarissen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo Grenspalen en grensmarkeringen van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Opnieuw bouwen aan een gemeente Na het verlies van Mierlo-Hout en Lungendonk had Mierlo nog 5.566 inwoners. De zelfstandige gemeente koos vervolgens nadrukkelijk voor groei. Nieuwe woonbuurten breidden de kern uit en het karakter veranderde geleidelijk van overwegend agrarisch dorp naar woonplaats voor mensen die ook buiten Mierlo werkten. Op 13 november 1988 werd opnieuw […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Een plaats in oostelijk Brabant In de middeleeuwen maakte Mierlo deel uit van het Brabantse bestuurslandschap dat later bekendstond als de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Binnen die Meierij hoorde Mierlo bij het kwartier Peelland. Dat plaatst de lokale geschiedenis in een groter regionaal verband van dorpen, heerlijkheden en hertogelijke instellingen. Mierlo had binnen dat systeem een […]
Mierlo tijdens de Belgische Opstand De Belgische Opstand van 1830 en de daaropvolgende jaren brachten een internationale en nationale crisis opvallend dicht bij Mierlo. Noord-Brabant lag in een grensprovincie waar troepenbewegingen, mobilisatie en militaire voorbereiding het dagelijks leven merkbaar konden beïnvloeden. Het lokale onderzoek van Heemkundekring Myerle laat zien dat Mierlo niet buiten deze gebeurtenissen […]
Mierlose schepenprotocollen en gregoriaanse zang Historische kern Een opmerkelijk lokaal archiefverhaal betreft Mierlose schepenprotocollen die in verband worden gebracht met hergebruikte gregoriaanse zangbladen. In vroegere archieven konden oude perkamenten of handschriften een tweede leven krijgen als omslag of verstevigingsmateriaal. Daardoor kan een bestuurlijk of juridisch register onverwacht ook fragmenten van religieuze muziekgeschiedenis bewaren. Plaats in […]
Militie en loting in Mierlo Historische kern Voor jonge Mierlose mannen kon de nationale militie grote gevolgen hebben. In de negentiende eeuw werd dienstplicht mede via loting georganiseerd en moesten gemeenten registers, signalementen, vrijstellingen en bewijsstukken bijhouden. Het lokale notariële en gemeentelijke archief bevat materiaal waarmee individuele lotgevallen en de administratieve procedure kunnen worden gereconstrueerd. […]
Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]
Oude maten en gewichten in Mierlo Historische kern Oude rekeningen, cijnsregisters, pachtakten en handelsdocumenten gebruiken maten en gewichten die niet zonder meer naar moderne eenheden kunnen worden vertaald. Het Meertens Instituut registreert voor Mierlo historische maatgegevens. Voor lokaal onderzoek is dat essentieel: een “maat” voor oppervlakte, inhoud of gewicht kon regionaal verschillen en dezelfde term […]
Patentregisters van Mierlo Patentregisters vormen een bijzondere bron voor de economische geschiedenis van negentiende-eeuws Mierlo. Het patentsysteem werd in de Franse tijd ingevoerd en registreerde veel zelfstandige beroepsbeoefenaren en handelaren die voor hun bedrijf een patent nodig hadden. Daardoor kunnen de registers namen, beroepen en economische activiteiten zichtbaar maken die in algemene gemeentelijke overzichten nauwelijks […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
