Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.
Verkennen
Resultaten
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Een lange geschiedenis van grensplannen Annexatie was voor Mierlo geen eenmalige kwestie. In de twintigste eeuw kwamen meerdere voorstellen en besluiten aan de orde waarbij grondgebied van Mierlo naar omliggende gemeenten zou gaan. Vooral de groei van Helmond speelde daarin een grote rol. Niet ieder plan werd uitgevoerd en daarom moet onderscheid worden gemaakt tussen […]
Anti-annexatiebeweging in Mierlo in 1929 In 1929 kwam opnieuw een provinciaal voorstel aan de orde waarbij de gemeente Mierlo zou worden opgeheven en het grondgebied over Helmond en Geldrop zou worden verdeeld. De gemeenteraad wees het voorstel af met zes stemmen tegen en vijf voor. Daarna kreeg het verzet in Mierlo-Dorp een opvallend publieke vorm. […]
Van meer dan elfduizend naar 5.566 inwoners De bevolkingsgevolgen van de grenswijziging van 1968 waren uitzonderlijk groot. Mierlo telde in 1967 volgens de lokale historische reconstructie 11.138 inwoners. Bij de overdracht gingen 5.454 inwoners van Mierlo-Hout naar Helmond en 118 inwoners van Lungendonk naar Someren. Daardoor bleef een gemeente Mierlo met 5.566 inwoners over. Een […]
Van kleine plattelandsgemeenschap naar dorp van tienduizenden? Mierlo telde bij de volkstelling van 1840 2.070 inwoners. In 1900 waren dat er 2.609. Daarna versnelde de groei sterk: op 22 december 1962 werd de eerste 10.000e inwoner geregistreerd en in 1967 telde de gemeente 11.138 inwoners. De scherpe daling in 1968 was geen demografische instorting, maar […]
Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo De bezoeken van de Commissaris der Koningin leveren een uitzonderlijk seriële bron op voor Mierlo rond 1900. Verslagen van zulke werkbezoeken bespreken bestuur, bevolking, financiën, landbouw, industrie, infrastructuur en lokale problemen. Daardoor kan dezelfde buitenstaander het dorp op verschillende momenten observeren. Bestuurlijke inspectie Een commissaris kwam niet […]
Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]
Organisatie tegen gemeentelijke annexatie Het Comité Zelfstandig Mierlo ontstond in de periode waarin nieuwe herindelingsplannen de toekomst van de zelfstandige gemeente opnieuw ter discussie stelden. De lokale Canon van Mierlo dateert de oprichting in 1990. Een veel later quizoverzicht noemt 1991. Zolang een primair oprichtingsstuk of contemporaine eerste vermelding niet is vastgesteld, blijft 1990 de […]
De 10.000ste inwoner van Mierlo Mierlo bereikte in de twintigste eeuw niet één, maar drie keer de grens van 10.000 inwoners. Dat uitzonderlijke verloop hangt rechtstreeks samen met gemeentelijke grenswijzigingen: na groei volgden twee forse dalingen door de overdracht van Mierlo-Hout en Lungendonk in 1968 en van Brandevoort in 1995. Eerste keer: Frans Hurkmans in […]
De Groene Gemeente van Mierlo De Groene Gemeente was een uitgestrekt gebied van gemeenschappelijke gronden tussen Mierlo, Lierop en Helmond. Het begrip ‘gemeente’ betekende hier niet de moderne bestuursgemeente, maar een gebied waarvan gebruiksrechten door een gemeenschap werden gedeeld. De historische Groene Gemeente was groter dan het huidige Groot Goor en omvatte ook zones die […]
Drie keer 10.000 inwoners De aanduiding dat Mierlo in de twintigste eeuw meer dan één keer de grens van 10.000 inwoners bereikte, lijkt op het eerste gezicht een eenvoudige bevolkingsstatistiek. In werkelijkheid vertelt zij vooral iets over de combinatie van groei en veranderende gemeentegrenzen. De Canon van Mierlo gebruikt het thema “3 keer 10.000” om […]
Gemeente sinds 2004 Geldrop-Mierlo is de gemeente die op 1 januari 2004 ontstond door samenvoeging van de voormalige gemeenten Geldrop en Mierlo. De officiële gemeentecode is 1771. De gemeente bestaat uit twee duidelijk herkenbare hoofdkernen met elk een eigen historische ontwikkeling. De naam met koppelteken was vanaf de vorming bedoeld om beide identiteiten zichtbaar te […]
Gemeentearchieven van Mierlo 1387–2003 De bestuurlijke geschiedenis van Mierlo is over meerdere archieftoegangen verdeeld. Samen bestrijken zij de periode vanaf het laatmiddeleeuwse gemeentebestuur tot het einde van de zelfstandige gemeente in 2003. Voor de encyclopedie zijn deze toegangen de belangrijkste route naar primaire dossiers over lokaal beleid en uitvoering. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Gemeentelijke erfpachtzaak Mierlo in 1969 Grondbeleid werd in het snel groeiende naoorlogse Mierlo een belangrijk gemeentelijk instrument. In 1969 bereikte een geschil over een Mierloos raadsbesluit betreffende gronden in erfpacht het niveau van het Rijk. Het Nationaal Archief bewaart stukken over het beroep van de gemeente nadat Gedeputeerde Staten goedkeuring aan het besluit hadden onthouden. […]
Van Mierlo en Geldrop naar Geldrop-Mierlo Op 1 januari 2004 hielden de gemeenten Mierlo en Geldrop op te bestaan en ontstond de nieuwe gemeente Geldrop-Mierlo. De juridische basis was de Wet van 19 juni 2003 tot samenvoeging van de gemeenten Geldrop en Mierlo, gepubliceerd in Staatsblad 2003, 303. Wat de wet bepaalde De wet bepaalde […]
Grensbepaling van Mierlo in 1292 en 1296 De grensbeschrijvingen uit 1292 en 1296 behoren tot de vroegste documenten waarmee het territorium rond Mierlo concreter zichtbaar wordt. In een tijd zonder moderne kadastrale kaarten werden grenzen beschreven aan de hand van herkenbare punten in het landschap. Zulke documenten waren belangrijk voor rechtspraak, grondgebruik, belastingheffing en de […]
De grenskwestie van 1920 De discussie over Mierlo en Helmond begon lang vóór de annexatie van Mierlo-Hout in 1968. In 1920 kwamen zowel gemeentelijke samenvoeging als een mogelijke overgang van Mierlo-Hout naar Helmond concreet in de Mierlose gemeenteraad aan de orde. Raadsbesluit van 11 februari Volgens de lokale Canon besprak de gemeenteraad op 11 februari […]
Opnieuw bouwen aan een gemeente Na het verlies van Mierlo-Hout en Lungendonk had Mierlo nog 5.566 inwoners. De zelfstandige gemeente koos vervolgens nadrukkelijk voor groei. Nieuwe woonbuurten breidden de kern uit en het karakter veranderde geleidelijk van overwegend agrarisch dorp naar woonplaats voor mensen die ook buiten Mierlo werkten. Op 13 november 1988 werd opnieuw […]
Eeuwenlang opvallend stabiele grenzen De grenzen van Mierlo werden al in 1292 beschreven. Volgens lokaal historisch onderzoek bleven de hoofdlijnen daarvan vervolgens vele eeuwen vrijwel ongewijzigd. Rond 1900 omvatte de gemeente ongeveer 3.460 hectare. Dat oude grondgebied was aanzienlijk groter dan het gebied dat tegenwoordig als Mierlo binnen Geldrop-Mierlo herkenbaar is. Het omvatte onder meer […]
Kermis en openbare orde in Mierlo De Mierlose kermis was een feestelijk hoogtepunt, maar vanuit bestuur en politie ook een periode met extra drukte. Vergunningen, drank, verkeer, sluitingstijden, attracties en conflicten maakten openbare orde tot een terugkerend onderdeel van de organisatie. Meer mensen op één plek Kermis trok inwoners en bezoekers naar cafés en attracties. […]
Marechaussee en Rijksveldwacht in Mierlo Naast gemeentelijke veldwachters konden in Mierlo ook de Rijksveldwacht en Marechaussee optreden. Hun aanwezigheid wordt vooral zichtbaar bij situaties die meer capaciteit, specialistisch gezag of bovenlokale coördinatie vroegen. Daarmee vormt dit dossier de schakel tussen de lokale veldwachter en de latere nationale politieorganisatie. Verschillende korpsen De precieze bevoegdheden veranderden door […]
Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen brengt het gemeentelijke jaarverslag van 1888 samen tot een momentopname van het dorp. Het jaarverslag behandelt bevolking, bestuur, financiën, eigendommen, gezondheid, politie, onderwijs en landbouw. Bevolking en verkiezingen Op 1 januari 1888 telde Mierlo volgens de uitgewerkte bron 2602 inwoners. Geboorte en vestiging voegden in de loop van […]
Een plaats in oostelijk Brabant In de middeleeuwen maakte Mierlo deel uit van het Brabantse bestuurslandschap dat later bekendstond als de Meierij van ‘s-Hertogenbosch. Binnen die Meierij hoorde Mierlo bij het kwartier Peelland. Dat plaatst de lokale geschiedenis in een groter regionaal verband van dorpen, heerlijkheden en hertogelijke instellingen. Mierlo had binnen dat systeem een […]
Mierlo tijdens de Belgische Opstand De Belgische Opstand van 1830 en de daaropvolgende jaren brachten een internationale en nationale crisis opvallend dicht bij Mierlo. Noord-Brabant lag in een grensprovincie waar troepenbewegingen, mobilisatie en militaire voorbereiding het dagelijks leven merkbaar konden beïnvloeden. Het lokale onderzoek van Heemkundekring Myerle laat zien dat Mierlo niet buiten deze gebeurtenissen […]
