Digitale Encyclopedie van Mierlo

Encyclopedie

Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.

Collectie

Dossiers

529 gevonden
Encyclopedie-artikel

Schoolmeester

Leraar, koster en soms voorzanger De vroegere schoolmeester had vaak meer functies dan alleen lesgeven. In Mierlo kon hij tegelijk koster en voorzanger zijn. Dat verklaart waarom kerk en onderwijs eeuwenlang nauw met elkaar verbonden waren. Tot 1648 werden katholieke schoolmeesters door de kerkelijke omgeving benoemd. Daarna kwam het officiële onderwijs in protestantse handen. Reinier […]

Encyclopedie-artikel

Schoolmelk in Mierlo

Schoolmelk in Mierlo Schoolmelk als onderdeel van naoorlogse voeding, onderwijs en gezondheidszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Schoolmelk hoorde in Nederland bij een bredere aandacht […]

Encyclopedie-artikel

Schoolsport

Bewegen wordt onderdeel van onderwijs Gymnastiek en lichamelijke oefening kregen in de twintigste eeuw een vaste plaats in het schoolprogramma. Daardoor kwamen vrijwel alle kinderen structureel met sport in aanraking, ook wanneer zij geen verenigingslid waren. Scholen gebruiken daarvoor eigen speelruimte en gemeentelijke accommodaties. In Mierlo is Sportcomplex De Weijer een belangrijke zaal voor onderwijs […]

Encyclopedie-artikel

Schoolstrijd

Wie betaalt het bijzondere onderwijs? De Nederlandse schoolstrijd draaide vooral om de positie en financiering van openbaar en bijzonder, vaak confessioneel onderwijs. De vrijheid van onderwijs werd in 1848 grondwettelijk vastgelegd, maar bijzondere scholen moesten aanvankelijk grotendeels zelf worden bekostigd. In het overwegend katholieke Mierlo kreeg de wens naar katholiek onderwijs in de tweede helft […]

Encyclopedie-artikel

Schouten van Mierlo

Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Encyclopedie-artikel

Schuttersgilde als identiteit

Zichtbare continuïteit met het verleden Het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde is voor Mierlo een bijzonder voorbeeld van een vereniging die haar wortels in de late middeleeuwen plaatst en nog steeds actief is. Daardoor verbindt het gilde heden en verleden op een zichtbare manier. Uniformen, vaandel, koningszilver, trom, vendel en schietrituelen geven historische symbolen […]

Encyclopedie-artikel

Schuurkerk van Mierlo

Katholieke eredienst buiten de oude kerk Nadat de middeleeuwse parochiekerk in 1648 in protestantse handen was gekomen, moesten katholieken andere plaatsen zoeken om hun geloof te belijden. Aanvankelijk gebeurde dat onder meer in particuliere gebouwen. Later kwam aan de Marktstraat een schuurkerk in gebruik. Erfgoed Brabant registreert een eerste schuurkerk aan de Marktstraat uit de […]

Encyclopedie-artikel

Sint-Alphonsusklooster en onderwijs

Zusters van Liefde vanaf 1889 Het Sint-Alphonsusklooster in Mierlo-Hout werd op 25 april 1889 gesticht als dochterklooster van de Zusters van Liefde van Schijndel. De zusters verzorgden onder meer kleuteronderwijs. Daarnaast boden zij zorg aan zieken en bejaarden en dreven zij een pension. Onderwijs, zorg en kloosterleven Het complex werd in de loop van de […]

Encyclopedie-artikel

Sint-Luciakerk Mierlo-Hout

Nieuwe parochiekerk in 1897 De hulpkerk van 1884 werd vervangen door een volwaardige nieuwe parochiekerk. Volgens de lokale parochiegeschiedenis werd op 16 mei 1897 de eerste mis in het nieuwe kerkgebouw opgedragen. Op 5 juni 1897 volgde de plechtige consecratie door bisschop W. van de Ven. De kerk bevestigde de ontwikkeling van Mierlo-Hout tot een […]

Encyclopedie-artikel

Sint-Odulphusschool

School van de Broeders van De la Salle De Broeders van De la Salle vestigden zich in 1950 in Mierlo-Hout. Zij begonnen in een zeer eenvoudig en bouwvallig complex met slechts één schoollokaal naast enkele kamers en bedrijfsruimten. In 1954 werd het huis vernieuwd en kreeg de school de naam Sint Odulphus. Onderwijs en kloostergemeenschap […]

Encyclopedie-artikel

Sinterklaasintocht in Mierlo

Sinterklaasintocht in Mierlo Sinterklaasintocht in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]

Encyclopedie-artikel

Slager

Van dier tot winkelproduct De traditionele slager deed veel meer dan vlees achter een toonbank verkopen. Hij slachtte dieren, beende karkassen uit en maakte zelf producten als worst en zult. Een goed gedocumenteerd Mierloos voorbeeld is Janus van den Wittenboer, die een slagerij aan de Marktstraat had. Hij werkte overdag in slachterij en winkel en […]

Encyclopedie-artikel

Slagers

Slagerijen als plaatselijke voedselvoorziening Mierlo kende meerdere slagers die vlees verkochten en vroeger vaak zelf slachtten. Zij werkten voor huishoudens én boeren die een dier op het eigen erf lieten slachten. Janus van den Wittenboer aan de Marktstraat is een goed gedocumenteerd voorbeeld, maar hij was niet de enige Mierlose slager. Van eigen slachterij naar […]

Encyclopedie-artikel

Spinnen

Van losse vezel naar garen Voordat wol, vlas of katoen kon worden geweven, moesten vezels tot een bruikbare draad worden gesponnen. Dat gebeurde lange tijd met eenvoudig handgereedschap en later met spinnewielen. Spinnen was vaak huisarbeid en werd in historische beschrijvingen veel met vrouwenwerk verbonden. Het maakte deel uit van een productieketen waarin verschillende gezinsleden […]

Encyclopedie-artikel

Sponsoring

Lokale bedrijven als financiële partner Contributie alleen dekt niet altijd alle kosten van een sportvereniging. Sponsoring door bedrijven helpt bij kleding, trainers, jeugdactiviteiten, materialen en evenementen. Mifano beschrijft in haar sponsorbeleid dat bijdragen onder meer worden gebruikt voor een gekwalificeerde hoofdtrainer, opleiding van jeugdkader en nevenactiviteiten. Meer dan reclame langs het veld Voor ondernemers biedt […]

Encyclopedie-artikel

Spoorlijn door het oude Mierlose grondgebied

Spoor langs Mierlo-Hout Het historische grondgebied van de voormalige gemeente Mierlo werd doorsneden door de spoorlijn Eindhoven-Venlo. Vooral bij Mierlo-Hout lag de spoorweg dicht bij de bebouwing en had zij grote invloed op de ruimtelijke ontwikkeling. Mierlo-Dorp kreeg zelf geen station aan deze spoorlijn. Daardoor was de betekenis voor het dorp anders dan voor plaatsen […]

Encyclopedie-artikel

Sport en identiteit

Clubs als onderdeel van het dorp Sport is in Mierlo meer dan lichamelijke activiteit. Verenigingen brengen generaties samen, creëren vrijwilligersnetwerken en leveren gedeelde herinneringen aan wedstrijden, kampioenschappen, toernooien en clubhuizen. Mifano en Uno Animo bestaan al ongeveer een eeuw; tennis en hockey voegden later nieuwe verenigingsculturen toe. Daardoor heeft vrijwel iedere periode van het moderne […]

Encyclopedie-artikel

Sport vóór sportverenigingen

Bewegen vóór de moderne club Sport zoals we die nu kennen — met vaste regels, ledenadministratie, competities en sportparken — ontstond pas relatief laat. Daarvóór waren lichamelijke activiteiten verweven met werk, feest, jeugdspel en lokale gebruiken. Het schuttersgilde is een oud Mierloos voorbeeld waarin vaardigheid, competitie en ritueel samenkomen. Schieten op doel of vogel had […]

Encyclopedie-artikel

Sportaccommodaties

Van open veld naar gespecialiseerde voorzieningen De eerste sporters gebruikten eenvoudige terreinen. In de twintigste eeuw ging de gemeente steeds vaker specifieke complexen aanleggen. Sportpark De Ark werd in 1957 geopend en groeide uit tot voetbalcomplex. Sportpark ’t Oudven huisvest onder meer HC Mierlo. De Mierlose Tennisvereniging heeft haar accommodatie aan de Heer van Scherpenzeelweg […]

Encyclopedie-artikel

Sportvrijwilligers

Zonder vrijwilligers geen lokale sport Amateursportverenigingen draaien in hoge mate op onbetaalde inzet. Trainers, leiders, scheidsrechters, kantinemedewerkers, terreinbeheerders, bestuursleden en organisatoren houden competitie en clubleven mogelijk. De huidige organisatiestructuur van Mifano laat tientallen vrijwillige functies en commissies zien. De club gebruikt ook maatschappelijke stages om jongeren kennis te laten maken met vrijwilligerswerk. Ook bij andere […]

Encyclopedie-artikel

Stichting Van Enckevoirt

De nalatenschap achter het Apostelhuis Met ‘Stichting Van Enckevoirt’ wordt in de Mierlose geschiedenis de vermogens- en beheersstructuur rond de nalatenschap van kardinaal Willem van Enckevoirt bedoeld. Historische bronnen spreken vooral van de stichting of fundatie van het Apostelhuis. Inkomsten kwamen uit bezittingen, verpachtingen en andere rechten. Een rentmeester beheerde die middelen; later lag het […]

Encyclopedie-artikel

Straatverlichting in Mierlo

Straatverlichting in Mierlo Ontwikkeling van openbare verlichting langs dorpsstraten en nieuwe woonwijken. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Openbare verlichting veranderde de beleving van wegen en […]

Encyclopedie-artikel

Straffen

Van boete tot doodstraf Historische rechtspraak kende een breed scala aan straffen. Geldboetes en verbeurdverklaring kwamen veel voor, maar ook openbare vernedering, verbanning, lijfstraffen en in uitzonderlijke zware zaken de doodstraf. De aard van de straf hing af van periode, delict, rechtsgebied en juridische status van betrokkenen. Het is daarom onjuist om één vast strafstelsel […]

Encyclopedie-artikel

Strijd tegen annexatie

Verzet tegen verlies van zelfstandigheid De discussie over annexatie en gemeentelijke herindeling liep in Mierlo gedurende een groot deel van de twintigste eeuw. Het verzet richtte zich niet altijd tegen hetzelfde voorstel: soms ging het om overdracht van een deel van het grondgebied, soms om de mogelijkheid dat de zelfstandige gemeente geheel zou verdwijnen. Daarom […]