Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Van Gogh en Mierlo: hypothese en onderzoek Er bestaat een lokale hypothese dat een tekening van Vincent van Gogh mogelijk een plek bij Mierlo of een Mierlose kanaalbrug weergeeft. Juist omdat de toeschrijving van de locatie niet algemeen vaststaat, wordt dit geen artikel dat beweert dat Van Gogh “in Mierlo tekende”, maar een onderzoeksdossier over […]
Een geleidelijke verandering In de prehistorie veranderde de manier waarop mensen het landschap gebruikten fundamenteel. De oudste groepen leefden van jacht, visserij en het verzamelen van voedsel. Later gingen landbouw en veeteelt een steeds grotere rol spelen. Voor Mierlo kennen we geen geschreven bronnen uit deze perioden; de ontwikkeling moet volledig uit archeologische vondsten en […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Een uitzonderlijke zestiende-eeuwse loopbaan De reis van Willem van Enckevoirt van het landelijke Mierlo naar Rome is een van de opvallendste persoonlijke verhalen uit de dorpsgeschiedenis. Een kerkelijke opleiding bood in de late middeleeuwen aan een talentvolle jongen een van de weinige wegen naar internationale studie en bestuur. Van Enckevoirt kwam vermoedelijk via ‘s-Hertogenbosch en […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Dieren als onderdeel van het gemengde bedrijf Veehouderij stond in historisch Mierlo meestal niet los van akkerbouw. Koeien leverden melk en mest, varkens konden restproducten benutten en paarden of ossen leverden trekkracht. Het aantal dieren per boerderij was veel kleiner dan in moderne gespecialiseerde bedrijven. Voor kleine boeren kon één koe of varken al een […]
Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]
Veldwachters van Mierlo Voor de komst van de moderne politie waren veldwachters een zichtbaar gezicht van het lokale gezag. Zij hielden toezicht op wegen, markten, kermis, jacht, drankgebruik, ordeverstoring en gemeentelijke voorschriften. In Mierlo veranderde hun werk mee met verkeersgroei, nieuwe wetten en de ontwikkeling van Mierlo-Hout. Taken op straat en buitengebied De veldwachter controleerde […]
Prehistorische gravure, gevonden in Geldrop De zogeheten Venus van Mierlo is een gegraveerde zandsteen uit een laat-paleolithische vindplaats. De steen werd in 1961 opgegraven bij Geldrop, niet in Mierlo. Daarom wordt ook de geografisch nauwkeuriger naam Danseresje van Geldrop gebruikt. De context wordt verbonden met rendierjagers van de Ahrensburgcultuur aan het einde van de laatste […]
Verborgen schat van Mierlo in 1791 Op 9 april 1791 schreef secretaris B. J. van Heuven van de heerlijkheid Mierlo aan de Vrouw van Mierlo over een gerucht dat in het dorp rondging: bij een inwoner zou onder de overstek van een woning een aardewerken pot met enkele honderden munten zijn opgegraven. Van Heuven onderzocht […]
Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]
Verdwenen grensnamen van Mierlo Oude grensbeschrijvingen van Mierlo noemen punten waarvan de naam tegenwoordig verdwenen, verschoven of moeilijk lokaliseerbaar is. De figuratieve kaart van 1706 noemt en tekent dergelijke grensplaatsen in samenhang met wegen, water en heide. Dit dossier verzamelt die verdwenen naamlaag zonder iedere oude term met een moderne straat of GPS-punt gelijk te […]
Routes verdwijnen door nieuwe inrichting Historische wegen waren sterk verbonden met boerderijen, akkers, kerk, heide en buurdorpen. Wanneer functies verdwenen of nieuwe woonwijken en landbouwpercelen werden aangelegd, konden oude routes worden verlegd of volledig verdwijnen. Toponiemenonderzoek noemt bijvoorbeeld de oude Lo-straat, in dialect ook ‘de Louwe’, die op de kadastrale kaart van 1832 voorkomt en […]
Van lokale middenstand naar veranderd winkelpatroon Het Mierlo van de twintigste eeuw kende veel kleine winkels die onderdeel waren van het dagelijkse dorpsleven: kruideniers, bakkers, slagers, textielzaken en andere speciaalzaken. Vaak waren winkel en woning in hetzelfde pand ondergebracht. De komst van grotere winkels, supermarkten, autoverkeer en veranderend consumentengedrag maakte veel kleinschalige bedrijven economisch minder […]
Techniek veranderde het dorp Veel ambachten verdwenen niet omdat hun producten overbodig werden, maar omdat de productiewijze veranderde. Schoenen bleven nodig, maar kwamen uit fabrieken. Karren maakten plaats voor tractorwagens en auto’s. Mechanische maalderijen namen werk van windmolens over. Ook landbouwmechanisatie verkleinde de vraag naar hoefsmid, wagenmaker en traditioneel handgereedschap. Centrale slachthuizen en nieuwe voedselregels […]
Jubileum als moment van geschiedschrijving Verenigingsjubilea zijn in Mierlo vaak meer dan een feest. Ze vormen een aanleiding om archieven te ordenen, oude foto’s te verzamelen, oud-leden te interviewen en de geschiedenis van een club opnieuw te vertellen. Een duidelijk voorbeeld is het 550-jarig bestaan van het Sint Catharina en Sint Barbara Gilde in 2024. […]
Een dorp georganiseerd in verenigingen Het verenigingsleven vormt al generaties lang een belangrijk onderdeel van Mierlo. Religieuze broederschappen en schuttersgilden behoren tot de oudste georganiseerde verbanden, terwijl in de negentiende en twintigste eeuw zang-, muziek-, sport-, jeugd-, buurt- en carnavalsverenigingen een steeds grotere rol gingen spelen. Verenigingen boden meer dan een hobby. Ze organiseerden feesten, […]
Verharding van buitenwegen in Mierlo Overgang van zand- en halfverharde buitenwegen naar een beter bereikbaar wegennet. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern De Canon noemt de […]
Verkoop van spoorwegoverhoeken in Mierlo in 1867 De aanleg van spoorwegen veranderde niet alleen vervoer, maar ook grondbezit. Wanneer een spoortracé door bestaande percelen werd gelegd, konden kleine resterende stukken grond ontstaan. Een domeinvermelding uit 1867 noemt voor Mierlo de verkoop van overhoeken bij de spoorweg. Dat maakt het mogelijk om de infrastructurele verandering vanuit […]
Steeds minder residentiële betekenis Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1736 werd kasteel en hoeve op 5.000 gulden getaxeerd. Erfgoed Brabant interpreteert […]
Verzet kende veel vormen Verzet tegen de bezetter bestond niet alleen uit gewapende acties. Het kon ook gaan om het verbergen van mensen, doorgeven van informatie, verspreiden van illegale berichten, vervalsen van documenten of saboteren van Duitse maatregelen. Lokale bronnen over Bethanië vermelden dat onderwijzend personeel tijdens de bezetting een verzetsrol had. Zulke verwijzingen laten […]
VGLO Sint Agnes VGLO Sint Agnes krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Vijftiger jaren in beeld Vijftiger jaren in beeld is een digitale presentatie die gebruikmaakt van filmopnamen van dokter Emiel Kerssemakers. Kerssemakers was niet alleen huisarts in Mierlo, maar ook een enthousiaste filmer. Zijn beelden legden activiteiten, mensen en dorpssituaties vast die anders vooral in stilstaande foto’s of geschreven herinneringen bewaard zouden zijn. Samengestelde video’s maken […]
Vlag van Mierlo De gemeente Mierlo stelde op 25 mei 1959 een nieuwe gemeentevlag vast. De vlag sloot aan bij de herziening van het gemeentewapen uit dezelfde periode en gebruikte dezelfde herkenbare Mierlose symbolen: Sint Lucia en de drie molenijzers. Ontwerp en kleuren De vlag bestond uit een blauw veld met Sint Lucia in geel. […]
