Ga naar inhoud
Prehistorische gravure, gevonden in Geldrop
De zogeheten Venus van Mierlo is een gegraveerde zandsteen uit een laat-paleolithische vindplaats. De steen werd in 1961 opgegraven bij Geldrop, niet in Mierlo. Daarom wordt ook de geografisch nauwkeuriger naam Danseresje van Geldrop gebruikt.
De context wordt verbonden met rendierjagers van de Ahrensburgcultuur aan het einde van de laatste ijstijd, ongeveer dertienduizend jaar geleden. De steen was een retouchoir: een werktuig dat onder meer bij het bewerken van vuursteen kon worden gebruikt. De menselijke figuur werd pas bij het analyseren van de vondsten duidelijk herkend.
Een bijzondere maar bediscussieerde vondst
Vanaf het begin bestond discussie over de authenticiteit van de fijne gravure. Onderzoek heeft tot nu toe echter ook geen sluitend bewijs geleverd dat de tekening een moderne vervalsing is. Daarom hoort die discussie bij het verhaal van het object zelf.
De steen is tegenwoordig opgenomen in de presentatie Het verhaal van Brabant van Het Noordbrabants Museum.
Archeologische context is belangrijker dan de bijnaam
Bij een prehistorisch object is de vindcontext minstens zo belangrijk als de voorstelling op de steen. De laag waarin het object werd gevonden, de andere werktuigen uit dezelfde opgraving en de manier waarop de afzetting is gedateerd bepalen hoe sterk een koppeling aan de laat-paleolithische bewoning kan worden gemaakt. De naam ‘Venus’ zegt daar op zichzelf niets over. Daarom worden de archeologische vindplaats, de functie van de steen en de later herkende gravure als afzonderlijke onderdelen van het dossier behandeld.
Ook de discussie over authenticiteit vraagt een andere benadering dan een simpel oordeel ‘echt’ of ‘vals’. Onderzoekers kunnen kijken naar kraspatronen, verwering, microscopische sporen, opgravingsdocumentatie en de geschiedenis van het object na de vondst. Wanneer zulke argumenten niet tot volledige consensus leiden, blijft die onzekerheid zichtbaar. Juist de discussie zelf is inmiddels onderdeel van de receptiegeschiedenis van de vondst.
De museale presentatie voegt nog een laag toe. Zodra een object in een provinciaal museum wordt getoond, krijgt het een plaats in een groter verhaal over Brabant. Voor Mierlo is het daarom belangrijk om tegelijk twee zaken te blijven zeggen: de vondst werd bij Geldrop gedaan, maar de historisch ingeburgerde naam heeft Mierlo blijvend aan het object verbonden.
Direct verwante onderwerpen
Prehistorische bewoning rond Mierlo is via archeologische context met dit dossier verbonden. Lang voordat er sprake was van een dorp Mierlo, bestond het gebied uit een afwisselend zandlandschap.
Bronnen en zekerheid
De bronlaag combineert institutionele documentatie, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren Heemkundekring Myerle – Venus van Mierlo, Erfgoed Brabant – De Venus van Mierlo, Het Noordbrabants Museum – Het verhaal van Brabant, Gemeente Geldrop-Mierlo – Omgevingsvisie 2040 en 4 aanvullende bronnen. Bij verschillen tussen bronnen blijft het onderscheid zichtbaar tussen rechtstreeks gedocumenteerde gegevens, latere reconstructies en lokale overlevering. Een exact jaartal, locatie of persoonsdetail wordt niet toegevoegd wanneer de huidige bronlaag daarvoor onvoldoende zekerheid geeft.
Bronnen en achtergrond
In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Erfgoed Brabant – De Venus van Mierlo, Heemkundekring Myerle – Venus van Mierlo, Het Noordbrabants Museum – Het verhaal van Brabant, Gemeente Geldrop-Mierlo – Catalogus archeologie en Gemeente Geldrop-Mierlo – Catalogus archeologische onderzoeken. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiële registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.
Meer thematische verbanden
Historische aanbevelingen uit het bestaande kennisnetwerk. Canonieke relaties staan afzonderlijk onder “Verder ontdekken”.
- Het landschap vóór Mierlo
- Mierlo binnen de Meierij van ’s-Hertogenbosch
- Deel 05 – Archeologie en prehistorie
- Deel 01 – Mierlo van prehistorie tot heden
- Karolingische bewoning
- Merovingische aanwezigheid
- Van jagers naar boeren
- Teruggekeerde stenen bijl van Mierlo
- Archeologische methode
- De oudste menselijke aanwezigheid
- Vuursteenvondsten
- Bronstijd
- Prehistorische nederzetting Hazenwinkel
- Ondergrondse funderingen
- Ontstaan van een nederzettingsgebied
- Wat ligt nog onder Mierlo?
- Steentijdsporen
- Archeologische verwachtingsgebieden
- Vroege middeleeuwen
- Bethanië-archeologie
- IJzertijd
- Mierlo binnen Peelland
- Archeologie van Overakker
- De ontwikkeling naar een middeleeuwse dorpsgemeenschap
