Organisatie: Erfgoed Brabant.
Auteur: Jan van Oudheusden.
Gebruik: vindplaats Geldrop, Ahrensburgcontext, retouchoir, ouderdom en discussie over echtheid.
URL: https://erfgoedbrabantverhalen.nl/verhalen/artikel/de-venus-van-mierlo/
Organisatie: Erfgoed Brabant.Auteur: Jan van Oudheusden.Gebruik: vindplaats Geldrop, Ahrensburgcontext, retouchoir, ouderdom en discussie over echtheid.URL: https://erfgoedbrabantverhalen.nl/verhalen/artikel/de-venus-van-mierlo/
Organisatie: Erfgoed Brabant.
Auteur: Jan van Oudheusden.
Gebruik: vindplaats Geldrop, Ahrensburgcontext, retouchoir, ouderdom en discussie over echtheid.
URL: https://erfgoedbrabantverhalen.nl/verhalen/artikel/de-venus-van-mierlo/
Verbanden
De naam kwam pas na de vondst De steen die later Venus van Mierlo zou worden genoemd, kreeg die naam niet van de archeologen tijdens de opgraving. Heemkundekring Myerle reconstrueert dat een journalist van de Volkskrant de benaming in 1961 introduceerde. Waarom precies voor Mierlo werd gekozen is niet volledig opgehelderd. De vindplaats lag bij […]
Een dorp met internationale verbindingen De geschiedenis van Mierlo was nooit volledig lokaal. Mensen, goederen, oorlogen, religie en economie verbonden het dorp voortdurend met gebieden ver buiten Brabant. Willem van Enckevoirt bouwde in Rome een internationale kerkelijke carrière op. Godfried van Mierlo werkte als dominicaan en bisschop in een religieus-politiek conflict dat heel Noordwest-Europa raakte. […]
Prehistorische gravure, gevonden in Geldrop De zogeheten Venus van Mierlo is een gegraveerde zandsteen uit een laat-paleolithische vindplaats. De steen werd in 1961 opgegraven bij Geldrop, niet in Mierlo. Daarom wordt ook de geografisch nauwkeuriger naam Danseresje van Geldrop gebruikt. De context wordt verbonden met rendierjagers van de Ahrensburgcultuur aan het einde van de laatste […]
Wat maakt Mierlo herkenbaar? Dorpsidentiteit ontstaat uit een combinatie van landschap, geschiedenis, taal, herinnering en sociale gewoonten. In Mierlo zijn onder meer de Luciakerk, de molen, de kersentraditie, het gilde, verenigingsleven en de oude gehuchten herkenbare elementen. Ook minder tastbare zaken spelen mee: de manier waarop inwoners over plekken praten, dialectwoorden gebruiken, verhalen doorgeven en […]
Een lokale vorm van het Brabantse dialect Het Mierloos behoort tot de Brabantse dialectwereld. Het deelt veel woorden en klanken met omliggende plaatsen, maar lokale uitspraak, woordkeuze en uitdrukkingen geven het een eigen karakter. Heemkundekring Myerle besteedt regelmatig aandacht aan het dialect. In lokale puzzels worden inwoners bijvoorbeeld uitgedaagd om woorden en zinnen in het […]
Taal bewaart verdwenen werelden Oude dialectwoorden zijn vaak nauw verbonden met werkzaamheden en voorwerpen die uit het dagelijkse leven verdwenen. Landbouwgereedschap, textielwerk, onderdelen van een boerderij, voedselbereiding en lokale gebruiken hadden hun eigen woordenschat. Wanneer zo’n activiteit verdwijnt, verdwijnt vaak ook het woord uit actief gebruik. Daardoor kunnen woordenboeken en herinneringen informatie bewaren die in […]
Dialect is vooral gesproken taal Het eigene van een dialect zit niet alleen in woorden. Klank, ritme, klinkers en uitspraak kunnen minstens zo karakteristiek zijn. Daardoor kan een geschreven dialectzin maar gedeeltelijk weergeven hoe een oudere Mierlonaar werkelijk sprak. Heemkundige dialectvoorbeelden gebruiken aangepaste spelling om klanken zichtbaar te maken. Zulke schrijfwijzen zijn praktisch, maar vormen […]
Een dorp kende mensen ook anders dan officieel In dorpsgemeenschappen met veel terugkerende voor- en familienamen waren bijnamen een praktische manier om personen en families uit elkaar te houden. Een bijnaam kon verwijzen naar beroep, uiterlijk, karakter, woonplaats, een voorouder of een opvallende gebeurtenis. Sommige bijnamen werden zo vertrouwd dat inwoners beter onder die naam […]
Families als dragers van dorpsgeschiedenis Familienamen keren in oude Mierlose registers, kadasterstukken en bevolkingsadministratie vaak generaties lang terug. Daardoor zijn zij belangrijke sleutels voor genealogisch onderzoek en de reconstructie van bewonersgeschiedenis. Sommige Nederlandse familienamen verwijzen naar geografische kenmerken. Een heemkundige publicatie noemt voorbeelden als Van den Donk, Van den Hurk, Van der Putten en Van […]
Naamkaart van het landschap Vóór huisnummers, moderne straatnamen en nauwkeurige kaarten gebruikten bewoners namen om akkers, weilanden, heidevelden, bossen en andere terreinen aan te duiden. Zulke veldnamen vormden een praktische mentale kaart van het landschap. Heemkundekring Myerle beschrijft veldnamen als belangrijke bron voor historische geografie. Namen kunnen aanwijzingen bevatten over bodem, landbouw, bezit, gebruik, personen, […]
Plaatsnamen in brede zin Een toponiem is een geografische naam. In lokaal heemkundig onderzoek worden toponiemen en veldnamen vaak vrijwel als synoniemen gebruikt, al kan ’toponiem’ breder zijn en ook namen van gehuchten, waterlopen, wegen en andere plaatsen omvatten. Voor Mierlo zijn toponiemen belangrijk omdat sommige namen ouder kunnen zijn dan de oudste bewaard gebleven […]
Herhaling maakt traditie Volksgebruiken zijn gewoonten die binnen een gemeenschap worden doorgegeven en gezamenlijk betekenis krijgen. In Mierlo lopen religieuze, agrarische en verenigingsgebonden tradities door elkaar. Voorbeelden zijn de meiboom, gildegebruiken, carnaval, processies en gebruiken rond de kersenoogst. Niet al deze tradities zijn even oud en sommige zijn in de twintigste eeuw opnieuw vormgegeven. Levend […]
