Ga naar inhoud
Digitale Encyclopedie van Mierlo
Verken deze collectie in compacte pagina’s. Alleen de dossiers op deze pagina worden geladen.
Collectie
Emigratie van Mierlonaren Emigratie vormt een belangrijk maar lang onderbelicht deel van de sociale geschiedenis van Mierlo. Inwoners vertrokken in de negentiende en twintigste eeuw naar onder meer de Verenigde Staten, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. De motieven veranderden door de tijd: gebrek aan bestaansmogelijkheden, beperkte kansen op een eigen boerenbedrijf, werk, familie die al was […]
Ziekte kon een dorp ontwrichten Besmettelijke ziekten vormden vóór moderne hygiëne, vaccinatie en antibiotica een voortdurende bedreiging. Mierlo werd in verschillende eeuwen getroffen door epidemieën die in korte tijd veel slachtoffers maakten. De lokale Canon noemt als belangrijke voorbeelden pest in 1636, rode loop in 1779, pokken in 1824 en cholera vanaf 1830. Van gebed […]
Dikke cultuurlaag boven oudere bodem Op oude akkers van het Brabantse zandgebied ontstonden plaatselijk dikke humusrijke bovengronden die als esdek worden aangeduid. Zij werden gevormd door langdurige bemesting en ophoging van bouwland. Esdekken zijn zowel landbouwkundig als archeologisch belangrijk. De dikke laag kon oudere bewoningssporen afdekken en daardoor relatief goed conserveren. Archeologische verwachting De gemeentelijke […]
Van lokaal feest tot regionaal publiek Evenementen in Mierlo lopen uiteen van kermis, carnaval en gildeactiviteiten tot culturele voorstellingen, sporttoernooien, muziekfestivals en thematische dorpsfeesten. Veel evenementen worden niet door commerciële organisatoren maar door verenigingen en vrijwilligers gedragen. Daardoor zijn ze nauw verbonden met het sociale netwerk van het dorp. Steeds nieuwe vormen De twintigste eeuw […]
Organisatoren van huisproductie Een fabrikeur was niet noodzakelijk iemand die al een moderne fabriek bezat. In het systeem van huisnijverheid organiseerde de fabrikeur productie door grondstoffen of garens aan thuiswerkers te leveren en het afgewerkte textiel terug te nemen voor verdere verwerking en verkoop. Voor Mierlose thuiswevers waren vooral fabrikeurs in Geldrop en Helmond belangrijk. […]
Families als dragers van dorpsgeschiedenis Familienamen keren in oude Mierlose registers, kadasterstukken en bevolkingsadministratie vaak generaties lang terug. Daardoor zijn zij belangrijke sleutels voor genealogisch onderzoek en de reconstructie van bewonersgeschiedenis. Sommige Nederlandse familienamen verwijzen naar geografische kenmerken. Een heemkundige publicatie noemt voorbeelden als Van den Donk, Van den Hurk, Van der Putten en Van […]
Een nieuw ambacht door massaal fietsgebruik Toen de fiets in de eerste helft van de twintigste eeuw algemeen vervoermiddel werd, ontstond ook vraag naar rijwielhandelaren en reparateurs. De fietsenmaker verkocht fietsen, banden, verlichting en onderdelen en repareerde lekke banden, kettingen, spaken en remmen. Van rijwielzaak naar moderne fietsspecialist Bromfietsen en later elektrische fietsen veranderden het […]
Bewegend dorpsgeheugen Het filmarchief van dokter Emiel Kerssemakers bevat historische beelden die hij tijdens zijn jaren als huisarts in en rond Mierlo maakte. De opnamen tonen inwoners, activiteiten en gebeurtenissen uit een periode waarin particuliere film nog veel minder gebruikelijk was dan fotografie. Heemkundekring Myerle heeft verschillende compilaties uit dit materiaal digitaal ontsloten. Ook privébeelden […]
Fotoarchief Houtvonken Uit meer dan een halve eeuw Houtvonken groeide een omvangrijk beeldarchief. Na het beëindigen van het blad werd dit fotoarchief aan Heemkundekring Myerle overgedragen, waardoor een groot deel van het visuele geheugen van Mierlo-Hout duurzaam voor historisch onderzoek beschikbaar bleef. Wat de bronnen laten zien De nieuwsbrief van Heemkundekring Myerle spreekt over een […]
Fotoherkenningsgroep Mierlo De Fotoherkenningsgroep Mierlo is een praktische vorm van collectief historisch onderzoek. Oude foto’s worden niet alleen opgeslagen, maar systematisch aan inwoners voorgelegd zodat personen, gebouwen, verenigingen en gebeurtenissen kunnen worden benoemd. Daarmee verandert een beeldcollectie van een verzameling afbeeldingen in een doorzoekbare historische bron. Waarom herkenning nodig is Veel particuliere foto’s komen zonder […]
Fotowerkgroep van Heemkundekring Myerle Historische kern De Fotowerkgroep van Heemkundekring Myerle vormt een schakel tussen particuliere fotoalbums, institutionele archieven en publieke beeldherkenning. De groep wordt in de lokale publicaties genoemd als aparte werkgroep. Het werk bestaat niet alleen uit verzamelen: beelden moeten worden gedateerd, personen en locaties geïdentificeerd, herkomst vastgelegd en beschrijvingen gecorrigeerd wanneer nieuwe […]
Fragmentatiebommen op Mierlo op 24 oktober 1944 Historische kern Op 24 oktober 1944, ruim een maand na de bevrijding van Mierlo, volgde onverwacht opnieuw oorlogsgeweld. Volgens het lokale onderzoek wierp een Duits vliegtuig rond 19.45 uur fragmentatie- of splinterbommen af bij de toenmalige Lindenstraat, de huidige Wilhelminastraat. De tien maanden oude Toontje van de Vossenberg […]
Zusters naar Mierlo in 1874 De Franciscanessen van Oirschot kwamen in 1874 naar Mierlo. Onderwijs vormde naast zorg een belangrijk onderdeel van hun werk. Bij de start van de meisjesschool begonnen de zusters met ongeveer dertig kinderen. De lokale bron vermeldt dat daar zelfs meisjes van tien of elf jaar bij waren die nog nauwelijks […]
Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]
Bomen rond boerderijen en erven Fruitbomen waren lange tijd een vertrouwd onderdeel van het agrarische landschap. Appels, peren, pruimen en kersen groeiden in boomgaarden bij boerderijen en op geschikte percelen rond het dorp. Voor Mierlo kregen vooral de kersen een uitzonderlijke betekenis. In de negentiende en vooral vroege twintigste eeuw ontwikkelde de teelt zich van […]
Oprichting in 1910 De Fruitveiling-vereeniging De Kersenboom werd in Mierlo opgericht op 24 april 1910. Volgens de lokale Canon-special konden leden deelnemen door aandelen van vijf gulden te nemen. De organisatie telde 134 leden met samen 246 aandelen. Daarmee kreeg de Mierlose fruitteelt een gezamenlijke verkooporganisatie in een periode waarin snelle afzet belangrijk was voor […]
Ondernemerschap groeit met de auto De opkomst van de auto creëerde nieuwe bedrijven: garages, benzinepompen, reparatiewerkplaatsen en autohandel. In eerste instantie sloten zulke werkzaamheden soms aan bij smederijen of fietsenmakers. Naarmate motorvoertuigen technisch complexer werden ontstonden gespecialiseerde autobedrijven. Nieuwe eisen aan locatie Garages hebben meer ruimte, verkeersbereikbaarheid en milieumaatregelen nodig dan een traditionele winkel aan […]
Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]
Gasvoorziening in Mierlo Aansluiting van huishoudens en bedrijven op gas en de verandering van koken en verwarmen. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Gasvoorziening maakte deel […]
Veel verschillende geallieerde eenheden De bevrijding van Mierlo en de verdere strijd in Zuidoost-Nederland bracht militairen uit verschillende geallieerde formaties naar het dorp. Op 19 september waren Amerikaanse parachutisten van de 101st Airborne Division aanwezig; later speelden Britse grondeenheden een hoofdrol in de gevechten rond Mierlo en Mierlo-Hout. Na de bevrijding werd Bethanië een hoofdkwartier […]
Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]
Gedwongen winkelnering in Mierlo Gedwongen winkelnering was een sociaal-economische praktijk waarbij werknemers of huurders feitelijk werden gedwongen hun boodschappen bij een bepaalde winkelier of leverancier te doen. In de lokale historische publicatie-index van Mierlo staat een verslag van de Arbeidsinspectie over dit onderwerp als zelfstandig artikel geregistreerd. Het thema verdient aandacht omdat het de alledaagse […]
Een dorp met meerdere historische woonkernen Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar […]
Een momentopname van de gemeente De volkstelling van 1840 biedt een bijzonder bruikbare momentopname van de ruimtelijke verdeling van Mierlo. De 2.070 inwoners woonden niet in één centrum, maar waren verdeeld over acht genoemde buurtschappen. Mierlo-dorp telde 72 huizen en 466 inwoners; Overakker 29 en 185; Loeswijk 29 en 173; Bekelaar 15 en 90; Marktstraat […]
