Fusie Geldrop en Mierlo

Vrijwillige samenvoeging per 1 januari

Op 1 januari 2004 hielden de zelfstandige gemeenten Mierlo en Geldrop op te bestaan en ontstond de gemeente Geldrop-Mierlo.

De fusie kwam voort uit een bredere discussie over gemeentelijke herindeling in de regio Eindhoven-Helmond. Nadat een grotere rijksherindeling niet direct werd doorgezet, verzochten Geldrop en Mierlo zelf om een afzonderlijk wetsvoorstel voor vrijwillige samenvoeging.

Breed draagvlak

In de memorie van toelichting meldde het kabinet een NIPO-enquête onder duizend inwoners. Daarin steunde 77 procent van de ondervraagden in Geldrop en 84 procent in Mierlo de samenvoeging. Een belangrijk uitgangspunt was dat de eigen identiteit en het karakter van beide kernen behouden konden blijven binnen een bestuurlijk grotere gemeente.

Van vrijwillig besluit naar nieuwe gemeente

De samenvoeging van Geldrop en Mierlo werd juridisch vastgelegd in de wet van 19 juni 2003. De parlementaire toelichting beschreef de fusie als een door beide gemeentebesturen gewenste oplossing en plaatste haar in de discussie over bestuurlijke schaal in de regio Eindhoven-Helmond. De nieuwe gemeente Geldrop-Mierlo ontstond per 1 januari 2004; CBS registreert daarbij de opheffing van de afzonderlijke gemeenten Geldrop en Mierlo en de vorming van de nieuwe gemeente.

De memorie van toelichting is ook relevant omdat zij inzicht geeft in het draagvlak. Daarin wordt een NIPO-enquête genoemd waarin volgens de gemeentebesturen 84 procent van de ondervraagde inwoners van Mierlo de samenvoeging steunde. Zo’n enquête is een momentopname en geen volledige beschrijving van alle politieke opvattingen, maar zij nuanceert het beeld van een fusie die uitsluitend van bovenaf zou zijn opgelegd.

Na de herindeling bleven de namen en identiteiten van beide dorpen bestaan, terwijl gemeenteraad, ambtelijke organisatie, financiën en formele bevoegdheden werden samengevoegd. Voor de encyclopedie is 2004 daarom zowel een einde als een begin: het einde van de zelfstandige gemeente Mierlo, maar niet van Mierlo als historische en sociale gemeenschap.

Direct verwante onderwerpen

Mierlo-Dorp is via bestuurlijk verbonden met met dit dossier verbonden. Mierlo-Dorp is de oude centrale kern rond onder meer de Luciakerk, Dorpsstraat, Marktstraat, Heuvel en omliggende buurtschappen.

Deel 15 – Bestuur, gemeentegrenzen en de fusie is via bevat met dit dossier verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Bronnen en zekerheid

De bronlaag combineert institutionele documentatie, lokale historische publicaties. Tot de gebruikte bronnen behoren Tweede Kamer – Samenvoeging gemeenten Geldrop en Mierlo, Overheid – Gemeente Geldrop-Mierlo identifier, Heemkundekring Myerle – Historie Mierlo, Heemkundekring Myerle – Hoe Mierlo haar grondgebied zag slinken en 6 aanvullende bronnen. Bij verschillen tussen bronnen blijft het onderscheid zichtbaar tussen rechtstreeks gedocumenteerde gegevens, latere reconstructies en lokale overlevering. Een exact jaartal, locatie of persoonsdetail wordt niet toegevoegd wanneer de huidige bronlaag daarvoor onvoldoende zekerheid geeft.

Verdieping: bestuur en historische geografie

Bestuurlijke geschiedenis verandert de betekenis van plaatsnamen en statistieken. Een gebied dat in een bepaalde bron onder Mierlo valt, kan later bij een andere gemeente of wijk zijn ingedeeld. Daarom worden grenswijzigingen, gemeentelijke besluiten en bevolkingscijfers altijd gekoppeld aan hun peildatum. Kaarten, Staatsblad, gemeentelijke stukken en kadastrale gegevens helpen om juridische grenzen te onderscheiden van het sociale gevoel van een buurtschap of dorp. Dit dossier gebruikt die historische geografie als context, zodat ontwikkelingen niet worden beoordeeld met de grenzen van vandaag en reeksen vóór en na een grenswijziging niet zonder toelichting met elkaar worden vergeleken.