Kasteel van Mierlo

Verdwenen residentie van de Heren van Mierlo

Mierlo kende tot rond 1800 een omvangrijk omgracht kasteelcomplex. Wanneer het precies werd gebouwd is niet bekend. Archeologisch en historisch onderzoek maakt een oorsprong in de late middeleeuwen aannemelijk. De eerste betrouwbare schriftelijke vermelding staat in het testament van Hendrik Dickbier uit 1410. Dat jaar is een documentatiedatum en geen bouwjaar; archeologie maakt een oudere oorsprong van delen van het complex aannemelijk.

Kasteelkapel

De kapel op de voorburcht werd volgens de lokale kasteelgeschiedenis op 8 juni 1475 ingewijd. De kapel maakte deel uit van het residentiële en religieuze leven van het kasteelcomplex. Ook deze datum geldt niet als bouwdatum van het gehele kasteel.

Het complex bestond uit meerdere bouwdelen en was door water omgeven. Historische tekeningen laten vooral de latere fasen zien.

Bovengronds verdwenen, archeologisch aanwezig

Van het Kasteel van Mierlo is bovengronds vrijwel niets meer over. Onder de weilanden op Overakker bevinden zich echter nog funderingen, puinlagen, grachten en andere archeologische resten.

Het gebouwrecord behandelt het kasteel als historisch bouwwerk; het Kasteelterrein Mierlo behandelt de beschermde locatie en bodemresten.

Ligging van het kasteelterrein

Het voormalige kasteelterrein ligt aan de rand van de bebouwde kom van Mierlo, in de omgeving van de Kasteelweg, Trimpert en Heer de Heuschweg. Het complex werd niet op het hoogste punt gebouwd, maar in een natte dalvormige laagte. Die landschappelijke ligging helpt de grachten, waterhuishouding en ruimtelijke relatie met de omgeving beter te begrijpen.

Bewoners en heerlijke macht

De eigenaar van de heerlijkheid was niet automatisch een permanente kasteelbewoner. Vroege heren verbleven vermoedelijk ook in grote hoeven of hadden elders bestuurlijke functies. Ook later woonden verschillende heren een aanzienlijk deel van hun tijd buiten Mierlo. Bij de geschiedenis van het kasteel worden eigendom, heerlijke rechten en feitelijke bewoning daarom afzonderlijk behandeld.

Direct verwante onderwerpen

Sloop laatste kasteelpoort is via betreft met dit dossier verbonden. Toen de hoofdburcht van het Kasteel van Mierlo in de late achttiende en vroege negentiende eeuw gefaseerd werd afgebroken, verdwenen niet alle onderdelen tegelijk.

Kasteelterrein Mierlo is via ligt op met dit dossier verbonden. Mierlo kende tot rond 1800 een omvangrijk omgracht kasteelcomplex.

Het Weijerke is via historisch verbonden met met dit dossier verbonden. Het Weijerke is een waterpartij met eiland in de omgeving tussen de kerk en het historische kasteelterrein van Mierlo.

Bronnen en zekerheid

De bronlaag combineert institutionele documentatie, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren RAAP – Archeologische evaluatie en waardering kasteelsite Mierlo, Canon van Mierlo – Het kasteel en zijn bewoners, Erfgoed Brabant – Kasteel Mierlo, Heemkundekring Myerle – Kasteel Mierlo en 2 aanvullende bronnen. Bij verschillen tussen bronnen blijft het onderscheid zichtbaar tussen rechtstreeks gedocumenteerde gegevens, latere reconstructies en lokale overlevering. Een exact jaartal, locatie of persoonsdetail wordt niet toegevoegd wanneer de huidige bronlaag daarvoor onvoldoende zekerheid geeft.