Luchen

Een van de belangrijkste archeologische gebieden van Mierlo

De huidige woonwijk Luchen ligt op een landschap dat al duizenden jaren door mensen is gebruikt. Voorafgaand aan de verschillende bouwfasen is daarom uitgebreid archeologisch onderzoek uitgevoerd.

Luchen II werd in 2008 en 2009 onderzocht. Daarbij kwamen duidelijke bewoningssporen uit de late bronstijd en vroege ijzertijd aan het licht. Latere onderzoeken in Luchen III vonden opnieuw paalsporen, kuilen, waterputten en andere sporen.

Bewoning en landbouw wisselen elkaar af

De onderzoeken tonen geen onafgebroken dichtbebouwde nederzetting. In bepaalde perioden stonden er boerderijen, terwijl het gebied in andere eeuwen vooral voor landbouw of veeteelt werd gebruikt.

Juist doordat zoveel fasen professioneel zijn onderzocht, is Luchen een sleutelgebied voor het begrijpen van de prehistorische bewoningsgeschiedenis van Mierlo.

Archeologische interpretatie

Een losse vondst, waterput of graf dateert in de eerste plaats het betreffende object of spoor en niet automatisch de gehele bewoning van een locatie. Voor Mierlo is het daarom belangrijk onderscheid te maken tussen vondsten zonder duidelijke context, professioneel opgegraven structuren en latere reconstructies. Steentijd, Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd en vroege middeleeuwen kunnen op dezelfde locatie sporen hebben achtergelaten zonder dat daarmee ononderbroken bewoning is bewezen.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Archeologie in Mierlo is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. De archeologie van Mierlo laat zien dat de geschiedenis van het gebied veel verder teruggaat dan de eerste geschreven vermeldingen.

Het dossier Deel 05 – Archeologie en prehistorie is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Archeologie vóór de woonwijk

De ontwikkeling van Luchen is een goed voorbeeld van hoe ruimtelijke ordening en archeologie elkaar kunnen raken. Omdat vooraf bekend was dat delen van het gebied een hoge archeologische verwachting hadden, konden onderzoeken vóór de woningbouw plaatsvinden. Daardoor werden sporen niet alleen toevallig tijdens graafwerk gezien, maar in samenhang onderzocht. Het resultaat is een veel completer beeld van de opeenvolgende gebruiksfasen dan bij oudere uitbreidingswijken waar archeologen soms pas werden gewaarschuwd nadat bouwmachines al aan het werk waren.

Geen enkele periode definieert Luchen

De archeologische betekenis van Luchen ligt juist in de lange duur. Prehistorische bewoning, landbouwfasen en latere sporen liggen in hetzelfde landschap, maar hoeven niet direct op elkaar aan te sluiten. De huidige wijkgrenzen zijn bovendien moderne grenzen en zeggen niets over de omvang van vroegere erven en akkers. Voor verder onderzoek is het daarom nuttig om vondsten uit afzonderlijke bouwfasen op één landschappelijke kaart samen te brengen. Zo kan worden onderzocht of bewoning voorkeur had voor bepaalde hoogtes, waterlopen of bodemtypen en hoe die voorkeur door de eeuwen veranderde.

Bronnen en zekerheid

De onderbouwing combineert institutionele of onderzoeksdocumentatie, lokale historische publicaties. Tot de gebruikte bronlaag behoren Heemkundekring Myerle – Bewoningsgeschiedenis Luchen, Heemkundekring Myerle – Archeologisch onderzoek Luchen III, Gemeente Geldrop-Mierlo – Catalogus archeologie, Gemeente Geldrop-Mierlo – Archeologische beleidskaart en 1 aanvullende bron. Waar een oudere publicatie en recenter onderzoek van elkaar verschillen, krijgt de meest directe of methodisch sterkste bron voorrang. Onzekerheden over datering, locatie of interpretatie blijven expliciet zichtbaar.