Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek ambachten, textielnijverheid en economische ontwikkeling in Mierlo, van lokale vaklieden en thuiswerk tot bedrijven en industrie.
Samengestelde kennislaag
Graan voor de zandgrond Rogge was eeuwenlang een belangrijk gewas op de arme zandgronden van Zuidoost-Brabant. Het gewas kon beter met voedselarme bodem en winterse omstandigheden omgaan dan veel andere graansoorten. Voor Mierlo past rogge in het traditionele landbouwsysteem rond oude akkers en gemengde bedrijven. Het graan leverde meel voor voeding en veel stro voor […]
Wol, vlees en gebruik van schrale gronden Schapen konden grazen op gronden die voor akkerbouw minder geschikt waren, waaronder heide en andere gemeenschappelijke of marginale gronden. Zij leverden wol, vlees en mest. Voor het historische zandlandschap rond Mierlo past schapenhouderij in het bredere systeem waarin heide, akker, stal en dorp met elkaar verbonden waren. Geen […]
Schapen op de heide Schapen pasten goed in het oude heidelandschap rond Mierlo. Zij konden grazen op gronden die voor akkerbouw weinig geschikt waren en leverden mest, vlees en wol. Wol vormde een belangrijke grondstof voor de regionale textielproductie. In de bredere omgeving van Geldrop en Mierlo ontstond daardoor een nauwe band tussen landbouw en […]
Scheepvaart op het Eindhovensch Kanaal bij Mierlo De aanleg van het Eindhovensch Kanaal kreeg pas betekenis door het verkeer dat erover plaatsvond. Scheepvaart bracht grondstoffen, brandstof en goederen langs het Mierlose grondgebied en maakte het kanaal tot economische infrastructuur. Dit dossier richt zich daarom op gebruik en vervoer, niet opnieuw op de aanleg van het […]
Maken én repareren De schoenmaker vervaardigde en vooral later repareerde leren schoenen en ander leerwerk. In een tijd waarin goederen kostbaar waren, werden schoenen veel langer gebruikt en meermaals hersteld. Mierlose bronnen noemen al in 1762 schoenmaker Hendrik Gooris. De gemeente liet hem twaalf leren brandemmers maken. Een krantenreconstructie uit 1921 noemt daarnaast schoenmaker Boelens […]
Van dier tot winkelproduct De traditionele slager deed veel meer dan vlees achter een toonbank verkopen. Hij slachtte dieren, beende karkassen uit en maakte zelf producten als worst en zult. Een goed gedocumenteerd Mierloos voorbeeld is Janus van den Wittenboer, die een slagerij aan de Marktstraat had. Hij werkte overdag in slachterij en winkel en […]
Slagerijen als plaatselijke voedselvoorziening Mierlo kende meerdere slagers die vlees verkochten en vroeger vaak zelf slachtten. Zij werkten voor huishoudens én boeren die een dier op het eigen erf lieten slachten. Janus van den Wittenboer aan de Marktstraat is een goed gedocumenteerd voorbeeld, maar hij was niet de enige Mierlose slager. Van eigen slachterij naar […]
Standerdmolen uit de zeventiende eeuw De Mierlose standerdmolen is een van de meest herkenbare historische objecten van het dorp. De huidige molen wordt doorgaans rond 1640 gedateerd en was oorspronkelijk verbonden met de Heren van Mierlo en het heerlijke molenrecht. De molen stond aanvankelijk op de Molenheide buiten de dorpskern. In de periode 1858–1860 werd […]
Steenfabriek De Nijverheid Steenfabriek De Nijverheid was een industriële onderneming in Mierlo-Hout, dat tot 1968 onderdeel was van de gemeente Mierlo. Op 17 januari 1912 begon de firma Van der Meeren en Co. met de exploitatie van een steenfabriek aan de Steenovenweg. Tot de vennoten behoorde Johannes van Grootel, gemeenteontvanger van Mierlo. De fabriek vormt […]
Nieuwe mechanische weverij aan de Brugstraat De familie De Haes kocht op 20 maart 1916 grond aan de Brugstraat. Op 29 april verleende het Mierlose gemeentebestuur vergunning voor een mechanische weverij, met de eis dat de fabriek nog dat jaar in gebruik zou worden genomen. De ligging was strategisch: de fabriek lag tussen de provinciale […]
Van huisnijverheid naar fabriek Mierlo had in de negentiende eeuw veel thuiswevers. In de vroege twintigste eeuw verschoof de textielproductie naar fabrieksgebouwen met mechanische getouwen. In de negentiende eeuw veranderde de textielproductie in Zuidoost-Brabant ingrijpend. Mechanische aandrijving en grotere productie-eenheden maakten het mogelijk om meer doek met minder verspreide handarbeid te vervaardigen. De Mierlose fabriek […]
Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld gaat over een recente vorm van erfgoedpresentatie: historische fotoborden op plekken die herinneren aan wevers, bedrijven en woonhuizen uit de textielgeschiedenis. Acht zichtbare locaties In 2025 meldde Heemkundekring Myerle dat in Mierlo op verschillende strategische plaatsen fotoborden waren aangebracht. Genoemd werden onder meer […]
Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo Tolrecht in de heerlijkheid Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Van paard en wagen naar vrachtwagen Transport was eerst een aanvulling op landbouw en handel. Met de groei van industrie, wegen en gemotoriseerd verkeer ontstonden gespecialiseerde vervoersbedrijven. Een opvallend voorbeeld uit het oude gemeentelijke grondgebied is de ontwikkeling van Jumbo in Mierlo-Hout. In een voormalige textielfabriek werden vanaf 1927 transportauto’s geproduceerd. Logistieke ligging Mierlo lag […]
Trekhonden en hondenkarren in Mierlo beschrijft het gebruik en toezicht op honden als trekkracht in het vroegtwintigste-eeuwse Mierlo. De hondenkar hoort bij de alledaagse vervoersgeschiedenis van venters en kleine transporten, maar kwam ook onder steeds strenger wettelijk toezicht te staan. De Trekhondenwet De heemkundige studie over rijksveldwachter Embertus van der Schoor vermeldt de Trekhondenwet van […]
Trekkracht vóór de tractor Paarden en ossen leverden eeuwenlang de kracht voor ploegen, karren en ander zwaar werk. Welke dieren werden gebruikt hing af van bedrijf, tijd en beschikbare middelen. Dat beide in Mierlo praktisch van belang waren blijkt onder meer uit oude gemeentelijke brandweerregels: bij brand konden paarden, ossen en karren van inwoners worden […]
Van boerderijmelk naar zuivelfabriek De geschiedenis van melk in Mierlo laat de overgang zien van een agrarische huishoud- en dorpsvoorziening naar georganiseerde verwerking en distributie. Lokale herinneringen aan het boerenleven beschrijven een wereld waarin melk direct aan de boerderij en in het dorp aanwezig was. De archiefvermelding van de zuivelfabriek Sint Lucia, gedateerd 1916–1960, laat […]
Vleesvoorraad op het erf Een of meer varkens vormden op veel historische boerenerven een belangrijke vleesreserve. De dieren konden worden gevoerd met producten en reststromen uit het eigen huishouden en bedrijf. Lokale bronnen tonen varkens regelmatig in het dagelijkse boerderijleven. In een bericht uit De Kersenpit over een brand op ’t Oudven wordt bijvoorbeeld vermeld […]
Dieren als onderdeel van het gemengde bedrijf Veehouderij stond in historisch Mierlo meestal niet los van akkerbouw. Koeien leverden melk en mest, varkens konden restproducten benutten en paarden of ossen leverden trekkracht. Het aantal dieren per boerderij was veel kleiner dan in moderne gespecialiseerde bedrijven. Voor kleine boeren kon één koe of varken al een […]
Techniek veranderde het dorp Veel ambachten verdwenen niet omdat hun producten overbodig werden, maar omdat de productiewijze veranderde. Schoenen bleven nodig, maar kwamen uit fabrieken. Karren maakten plaats voor tractorwagens en auto’s. Mechanische maalderijen namen werk van windmolens over. Ook landbouwmechanisatie verkleinde de vraag naar hoefsmid, wagenmaker en traditioneel handgereedschap. Centrale slachthuizen en nieuwe voedselregels […]
29 april 1916 Op 29 april 1916 verleende het gemeentebestuur van Mierlo vergunning voor de oprichting van een mechanische weverij van De Haes aan de Brugstraat. De vergunning volgde kort na de aankoop van de grond op 20 maart. Van plan naar productie De nieuwe fabriek moest nog in 1916 in gebruik worden genomen. Daarmee […]
Organisatie: Visit Geldrop-Mierlo. Gebruik: ligging en hedendaagse reconstructie van het historische Katoenpad tussen Mierlo en Geldrop. URL: https://www.visitgeldropmierlo.nl/nl/routes-overzicht/3803553465/katoenpad
Organisatie: Visit Geldrop-Mierlo. Gebruik: publieksgeschiedenis over wol, spinnen, thuiswevers, fabrikeurs en het Katoenpad. URL: https://www.visitgeldropmierlo.nl/nl/wat-te-doen/ons-weefverleden
Organisatie: Visit Geldrop-Mierlo. Type: lokale erfgoed-/toeristische bron. Gebruik: vestiging De Haes in Mierlo, aankoop grond Brugstraat 20 maart 1916, vergunning 29 april 1916 en start productie in 1916. URL: https://www.visitgeldropmierlo.nl/nl/wat-te-doen/ons-weefverleden/textiel-in-mierlo-de-haes
