Textielfabriek De Haes

Nieuwe mechanische weverij aan de Brugstraat

De familie De Haes kocht op 20 maart 1916 grond aan de Brugstraat. Op 29 april verleende het Mierlose gemeentebestuur vergunning voor een mechanische weverij, met de eis dat de fabriek nog dat jaar in gebruik zou worden genomen.

De ligging was strategisch: de fabriek lag tussen de provinciale weg, de tramroute en het Eindhovensch Kanaal.

Groei van het complex

Na een moeilijke start trok de productie rond 1920 aan. De fabriek werd met ongeveer 1.100 vierkante meter uitgebreid en in 1928 volgde opnieuw nieuwbouw.

Het complex bleef na het verdwijnen van de Mierlose textielproductie nog voor bedrijfsdoeleinden in gebruik. Na de definitieve sluiting in 1995 functioneerde het onder meer als bedrijvenhotel. Een brand in 2011 verwoestte een groot deel van de bebouwing.

De fabriek als complex van gebouwen en functies

Een textielfabriek is meer dan één productiehal. Voor mechanisch weven waren opslag van garens en producten, onderhoud, energievoorziening, expeditie en personeelsruimten nodig. Het complex kon in de loop van de jaren worden uitgebreid of intern anders worden gebruikt. Historische foto’s en bouwtekeningen zijn daarom waardevol om te voorkomen dat een plattegrond uit een late fase wordt teruggeprojecteerd op 1916.

Ook de relatie met het dorp veranderde. De fabriek bracht werkgelegenheid, dagelijkse verkeersstromen en een herkenbaar industrieel element in een tot dan toe sterk agrarische omgeving. Werknemersgeschiedenis verdient daarbij evenveel aandacht als eigendom: functies, mannen- en vrouwenarbeid, woonplaatsen en loopbanen maken zichtbaar wat de fabriek voor huishoudens betekende. Bij toekomstig onderzoek kunnen personeelslijsten, loonadministratie, hinderwetdossiers en luchtfoto’s de ontwikkeling van het complex nauwkeuriger dateren. Zo blijft het dossier gericht op de fysieke en organisatorische fabriek, terwijl andere De Haes-pagina’s persoon, productieperiode en latere afbouw behandelen.

Lokale economie in beweging

De Mierlose economie bestond lange tijd uit een combinatie van landbouw, huisnijverheid, ambachten, winkels, horeca en kleine familiebedrijven. In de twintigste eeuw kwamen daar fabrieksarbeid, garages, transport, dienstverlening en bedrijventerreinen bij. Een bedrijfsnaam, eigenaar en locatie kunnen door de tijd veranderen; daarom worden onderneming, gebouw en ondernemer waar mogelijk als afzonderlijke historische records behandeld.

Verbanden binnen de encyclopedie

Het dossier Weverij De Haes is via canoniek object / gevestigd in met dit onderwerp verbonden. De Mierlose vestiging van De Haes begon in 1916.

Het dossier Ondernemen in historisch Mierlo is via thematisch onderdeel met dit onderwerp verbonden. Ondernemen in Mierlo bestond eeuwenlang uit kleinschalige bedrijvigheid die direct verbonden was met het dagelijks dorpsleven.

Het dossier Deel 12 – Industrie, textiel, ambachten en ondernemerschap is via onderwerp met dit onderwerp verbonden. Deze deelpagina is de inhoudelijke hoofdingang van dit onderdeel van de Digitale Encyclopedie van Mierlo.

Bronnen en interpretatie

De bronlaag combineert institutionele documentatie, archief- en erfgoedbronnen, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw, BHIC – De Haes Mierlo, Heemkundekring Myerle – Commissaris van de Koningin bezoekt Mierlo en 5 aanvullende bronnen. Een jubileumboek, verenigingssite of herinneringspublicatie kan veel detail bieden, maar wordt waar mogelijk naast onafhankelijke of institutionele bronnen gelegd. Zo blijven oprichtingsjaren, functiewijzigingen en huidige situaties van elkaar onderscheiden.