Ga naar inhoud
De naam De Haes wordt onderdeel van Mierlo
De Mierlose fabriek die generaties inwoners eenvoudig ‘De Haes’ noemden, ontstond uit een Eindhovense textielonderneming. Grondlegger Ignatius de Haes was al in 1904 overleden toen zijn kinderen de onderneming verder uitbouwden.
Op 20 maart 1916 kochten zij grond aan de Brugstraat in Mierlo. Nog datzelfde jaar werd een mechanische weverij gebouwd en in gebruik genomen.
Zestig jaar productie
De fabriek groeide en kreeg in 1925 een aanlegplaats aan het Eindhovensch Kanaal. Door fusies en samenwerking veranderden naam en eigendom, maar Mierlo bleef een belangrijke productielocatie.
De textielcrisis maakte daar uiteindelijk een einde aan. In 1977 werd de productie in Eindhoven geconcentreerd. De Mierlose locatie bleef opslag en bedrijfsruimte; in 1995 vertrokken de laatste zes werknemers.
De geschiedenis van De Haes verbindt thuisweven, industrialisatie, vrouwelijke fabrieksarbeid, kanaaltransport, fusies en de neergang van de Nederlandse textielindustrie in één Mierloos verhaal.
Eén verhaal, meerdere historische lagen
Dit overkoepelende dossier verbindt de afzonderlijke lagen van De Haes zonder ze samen te laten vallen. De naamgever behoort tot de voorgeschiedenis, de bouw in 1916 tot de Mierlose expansiefase, de productie tot de arbeids- en bedrijfsgeschiedenis en de latere opslag tot de gebruiksgeschiedenis van het complex. Door die lagen expliciet te scheiden kunnen verschillende jaartallen naast elkaar bestaan zonder dat één daarvan ten onrechte als algemeen begin- of eindpunt wordt gebruikt.
De betekenis voor Mierlo ligt evenzeer bij werknemers als bij eigenaren. De fabriek koppelde het dorp aan regionale textielnetwerken, bood loonarbeid en veranderde het ritme rond Brugstraat en kanaal. De neergang laat vervolgens zien hoe lokale werkgelegenheid afhankelijk kon zijn van internationale concurrentie en concernbesluiten. Verdere verdieping kan worden bereikt met personeelsarchieven, bedrijfsfotografie en mondelinge geschiedenis, mits herinneringen worden gekoppeld aan functies en perioden. Daarmee blijft dit artikel de synthese, terwijl de gespecialiseerde dossiers detail leveren over persoon, fabriek, logistiek, productie en afbouw.
Lokale economie in beweging
De Mierlose economie bestond lange tijd uit een combinatie van landbouw, huisnijverheid, ambachten, winkels, horeca en kleine familiebedrijven. In de twintigste eeuw kwamen daar fabrieksarbeid, garages, transport, dienstverlening en bedrijventerreinen bij. Een bedrijfsnaam, eigenaar en locatie kunnen door de tijd veranderen; daarom worden onderneming, gebouw en ondernemer waar mogelijk als afzonderlijke historische records behandeld.
Verbanden binnen de encyclopedie
Het dossier Ignatius de Haes is via betreft met dit onderwerp verbonden. Ignatius de Haes was de grondlegger van de Eindhovense katoenonderneming waaruit later de Mierlose textielfabriek voortkwam.
Verder onderzoek
Voor verdere verdieping worden bedrijfsnamen en mondelinge herinneringen waar mogelijk gekoppeld aan gedateerde bronnen zoals advertenties, handelsregisters, kadaster, vergunningen en foto’s. Dat voorkomt dat een latere naam, eigenaar of locatie automatisch op een eerdere periode wordt toegepast en maakt veranderingen in exploitatie beter controleerbaar.
Bronnen en interpretatie
De bronlaag combineert archief- en erfgoedbronnen, lokale historische publicaties, aanvullende bronnen. Tot de gebruikte bronnen behoren Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw, BHIC – De Haes Mierlo. Een jubileumboek, verenigingssite of herinneringspublicatie kan veel detail bieden, maar wordt waar mogelijk naast onafhankelijke of institutionele bronnen gelegd. Zo blijven oprichtingsjaren, functiewijzigingen en huidige situaties van elkaar onderscheiden.
Bronnen en achtergrond
In de bronlaag is dit artikel expliciet verbonden met Visit Geldrop-Mierlo – Textiel in Mierlo: De Haes, BHIC – De Haes Mierlo en Myerlese Koerier 2017-1 – Mierlose textiel in de twintigste eeuw. Die bronkoppeling wordt hier niet gebruikt om extra jaartallen of details te veronderstellen die niet in het bestaande dossier zijn onderbouwd. De uitbreiding legt vooral de herkomst en de samenhang van de bestaande kennis zichtbaarder vast. Wanneer bronnen verschillende soorten informatie bieden — bijvoorbeeld een archiefinventaris, lokale historische publicatie, officiële registratie of latere reconstructie — blijft het onderscheid tussen vastgelegd feit, interpretatie en lokale overlevering van belang.
Meer thematische verbanden
Historische aanbevelingen uit het bestaande kennisnetwerk. Canonieke relaties staan afzonderlijk onder “Verder ontdekken”.
