Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek hoe bestuur, rechtspraak en gemeentelijke organisatie zich in Mierlo ontwikkelden, van de heerlijkheid tot de moderne gemeente.
Samengestelde kennislaag
Angst, geloof en bestuurlijke macht Heksenvervolging ontstond niet uit één oorzaak. In de zestiende eeuw leefden geloof in magie, angst voor ziekte en misoogst, religieuze spanningen en sterke ideeën over duivel en zonde naast elkaar. Lokale conflicten en persoonlijke reputaties konden een beschuldiging vervolgens versterken. In Peelland ontstond in 1595 een opvallende vervolgingsgolf. Beschuldigingen uit […]
Dit gebeurtenisrecord markeert 1617 als keerpunt; de afkoop betekende niet dat alle heerlijke rechten definitief en onmiddellijk verdwenen. 1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge […]
1617 als keerpunt In 1617 kochten de inwoners van Mierlo een groot deel van de heerlijke rechten af. De achtergrond lag in jaren van spanning tussen bevolking en heer, versterkt door economische problemen, oorlogsomstandigheden en het strenge bewind van Erasmus van Grevenbroeck. De afkoop betekende niet dat alle banden met de heer verdwenen. Het kasteel […]
Nieuwe grens per 1 januari 1995 Na nieuwe discussies over de uitbreiding van Helmond bereikten Mierlo en Helmond in 1994 overeenstemming over de overdracht van Brandevoort. De grenswijziging ging op 1 januari 1995 in. Volgens CBS ging 480 hectare met 106 woningen en 358 inwoners van Mierlo naar Helmond. Lokale bronnen noemen een afgerond of […]
Algemene begraafplaats Mierlo De algemene begraafplaats van Mierlo ontstond in de negentiende eeuw door veranderende landelijke regels rond begraven. De Begrafeniswet van 1869 bepaalde dat iedere gemeente ten minste één algemene begraafplaats moest hebben. Mierlo kende al een katholieke begraafpraktijk en had door de samenstelling van de bevolking aanvankelijk weinig behoefte aan een afzonderlijke algemene […]
1 januari 1968 Per 1 januari 1968 ging Mierlo-Hout bestuurlijk over van de gemeente Mierlo naar Helmond. De juridische basis was de Wet van 27 september 1967 tot wijziging van de grenzen van Helmond en omliggende gemeenten en opheffing van Stiphout, gepubliceerd als Staatsblad 1967, 471. Die wet betrof een veel bredere regionale herindeling dan […]
Een lange geschiedenis van grensplannen Annexatie was voor Mierlo geen eenmalige kwestie. In de twintigste eeuw kwamen meerdere voorstellen en besluiten aan de orde waarbij grondgebied van Mierlo naar omliggende gemeenten zou gaan. Vooral de groei van Helmond speelde daarin een grote rol. Niet ieder plan werd uitgevoerd en daarom moet onderscheid worden gemaakt tussen […]
Anti-annexatiebeweging in Mierlo in 1929 In 1929 kwam opnieuw een provinciaal voorstel aan de orde waarbij de gemeente Mierlo zou worden opgeheven en het grondgebied over Helmond en Geldrop zou worden verdeeld. De gemeenteraad wees het voorstel af met zes stemmen tegen en vijf voor. Daarna kreeg het verzet in Mierlo-Dorp een opvallend publieke vorm. […]
Hulp wanneer gezin en inkomen tekortschoten Armoede betekende vroeger niet alleen te weinig geld. Wie ziek werd, niet meer kon werken of geen familie had, kon ook voedsel, brandstof, huisvesting en verzorging missen. In Mierlo speelden kerkelijke armenfondsen en later de gemeente een belangrijke rol. Een boerderij aan de Dorpsstraat/hoek Prelaat Brantenstraat was in de […]
Armmeesters van Mierlo Armmeesters van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Baron Van Voorst tot Voorst en Mierlo Baron Van Voorst tot Voorst hoort bij de provinciale bestuurders die Mierlo via officiële werkbezoeken beschreven. Een persoonsdossier is nuttig omdat zijn waarnemingen vaak in lokale geschiedenissen worden gebruikt, terwijl de bestuurlijke positie en het doel van zijn verslagen bepalend zijn voor hoe die bron moet worden gelezen. […]
Begrafeniswet en de algemene begraafplaats van Mierlo De aanleg van de algemene begraafplaats van Mierlo kan niet los worden gezien van negentiende-eeuwse veranderingen in regelgeving en gemeentelijk bestuur rond begraven. De Myerlese Koerier beschrijft de begraafplaats in verband met de Begrafeniswet van 1869 en noemt het eerste graf in de vroege gebruiksperiode. Daarmee werd begraven […]
Begraven en begrafenisrituelen in Mierlo De geschiedenis van begraven in Mierlo bestrijkt veel meer dan één begraafplaats. Archeologische graven rond de kerk en elders tonen dat de omgang met de doden al vóór de moderne parochie en gemeente haar sporen in het landschap heeft achtergelaten. In latere eeuwen werden religieuze overtuiging, sociale positie, kerkelijke regels […]
Van meer dan elfduizend naar 5.566 inwoners De bevolkingsgevolgen van de grenswijziging van 1968 waren uitzonderlijk groot. Mierlo telde in 1967 volgens de lokale historische reconstructie 11.138 inwoners. Bij de overdracht gingen 5.454 inwoners van Mierlo-Hout naar Helmond en 118 inwoners van Lungendonk naar Someren. Daardoor bleef een gemeente Mierlo met 5.566 inwoners over. Een […]
Van kleine plattelandsgemeenschap naar dorp van tienduizenden? Mierlo telde bij de volkstelling van 1840 2.070 inwoners. In 1900 waren dat er 2.609. Daarna versnelde de groei sterk: op 22 december 1962 werd de eerste 10.000e inwoner geregistreerd en in 1967 telde de gemeente 11.138 inwoners. De scherpe daling in 1968 was geen demografische instorting, maar […]
Bezoeken van de Commissaris der Koningin aan Mierlo De bezoeken van de Commissaris der Koningin leveren een uitzonderlijk seriële bron op voor Mierlo rond 1900. Verslagen van zulke werkbezoeken bespreken bestuur, bevolking, financiën, landbouw, industrie, infrastructuur en lokale problemen. Daardoor kan dezelfde buitenstaander het dorp op verschillende momenten observeren. Bestuurlijke inspectie Een commissaris kwam niet […]
Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum. Archief: toegang 277, Heerlijkheid Mierlo, 1386–1851. Gebruik: originele en afgeleide archiefstukken over bezit, heerlijke rechten, processen, gemene gronden en overdrachten. URL: https://www.bhic.nl/integrated?miadt=235&miaet=1&micode=277&minr=908783&miview=inv2&mizig=210
Bronhouder: Brabants Historisch Informatie Centrum. Gebruik: contemporaine notities over de geplande stoomtram Eindhoven-Helmond, het tracé door Mierlo en Mierlo-Hout, wegen en het economische belang van het Eindhovensch Kanaal. URL: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/de-commissaris-van-de-koningin-over-mierlo
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: archiefverhaal met kwartiersbronnen. Gebruik: BHIC behandelt bestuurlijke noodmaatregelen en problemen in het kwartier Peelland tijdens het Rampjaar. Mierlo wordt als heerlijkheid binnen dit regionale bestuurlijke landschap geplaatst. Lokale conclusies vereisen aanvullende Mierlose stukken. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: onderzoek naar de appèlprocedure tussen gemeente en heer over het eigendom van de gemene gronden. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 73. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De inventaris dateert het dossier globaal als eind achttiende of begin negentiende eeuw; geen exact jaar invullen […]
Organisatie: Brabants Historisch Informatie Centrum. Type: concrete inventariseenheid in het archief Heerlijkheid Mierlo. Gebruik: proces tussen de heer van Mierlo en de gemeente over eigendom van de gemene gronden in 1848–1851. Toegang: 277 Heerlijkheid Mierlo, inv. 74. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Procesuitkomst, argumenten en eigendomsgrenzen pas beschrijven na raadpleging van het dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/db/0/toegang/235/277
Boek 200 jaar Oude Raadhuis In 2006 besteedde Heemkundekring Myerle bijzondere aandacht aan het Oude Raadhuis. Het gebouw was toen tweehonderd jaar oud. Rond dat jubileum verscheen het boek 200 jaar Oude Raadhuis. De publicatie kreeg binnen de vereniging zoveel gewicht dat een reguliere aflevering van de Myerlese Koerier dat jaar verviel in verband met […]
Van Mierloos agrarisch gebied naar Helmondse stadswijk Brandevoort was historisch een landelijk gebied binnen de gemeente Mierlo. Boerderijen, akkers en oude bewoningssporen bepaalden het landschap voordat grootschalige stadsuitbreiding in beeld kwam. In de jaren tachtig en negentig werd het gebied steeds belangrijker voor de uitbreidingsplannen van Helmond. In 1994 bereikten Mierlo en Helmond een overeenkomst […]
Brandreglement van Mierlo uit 1753 Op 31 oktober 1753 trad in Mierlo een plaatselijk reglement in werking dat brand moest helpen voorkomen en bestrijden. In een dorp met veel brandbare bouwmaterialen, open vuur en beperkte bluswatervoorzieningen was brandveiligheid geen abstract bestuurlijk onderwerp. Het reglement maakte preventie tot een gezamenlijke verantwoordelijkheid van inwoners en dorpsbestuur en […]
