Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek hoe bestuur, rechtspraak en gemeentelijke organisatie zich in Mierlo ontwikkelden, van de heerlijkheid tot de moderne gemeente.
Samengestelde kennislaag
Van heerlijkheid naar moderne gemeente Mierlo kende al eeuwen vóór de moderne gemeentelijke organisatie een eigen lokale bestuursstructuur. In de tijd van de heerlijkheid speelden de heer, schepenen en andere plaatselijke functionarissen een rol in bestuur en rechtspraak. De moderne gemeente Mierlo ontstond in de bestuurlijke hervormingen van de Franse en vroeg-Nederlandse periode. Het Centraal […]
Oude maten en gewichten in Mierlo Historische kern Oude rekeningen, cijnsregisters, pachtakten en handelsdocumenten gebruiken maten en gewichten die niet zonder meer naar moderne eenheden kunnen worden vertaald. Het Meertens Instituut registreert voor Mierlo historische maatgegevens. Voor lokaal onderzoek is dat essentieel: een “maat” voor oppervlakte, inhoud of gewicht kon regionaal verschillen en dezelfde term […]
Gemeentehuis uit 1806 Het Oude Raadhuis aan de Dorpsstraat 134 werd in 1806 gebouwd. Heemkundekring Myerle noemt meester-timmerman P. van Driel uit Mierlo als ontwerper. Waarschijnlijk werd het gebouw in december van dat jaar daadwerkelijk in gebruik genomen. Het pand was veel meer dan alleen vergaderruimte. Op de begane grond bevonden zich onder meer een […]
Bronhouder: Nederlandse overheid. Gemeentecode: 1771. Gebruik: officiële begindatum van gemeente Geldrop-Mierlo: 1 januari 2004. URL: https://identifier.overheid.nl/tooi/id/gemeente/gm1771
Protestmanifestatie van 23 februari 1994 Op woensdag 23 februari 1994 werd in sportcomplex De Weijer in Mierlo een protestmanifestatie gehouden over de gemeentelijke herindelingsplannen en het behoud van een zelfstandige gemeente Mierlo. Een contemporaine aankondiging in Rond de Toren laat zien dat de bijeenkomst gezamenlijk was opgezet door de gehele gemeenteraad en het Comité Zelfstandig […]
Protestmanifestatie van 25 februari 1999 Op 25 februari 1999 werd in Mierlo opnieuw een protestmanifestatie georganiseerd rond de gemeentelijke herindeling en het behoud van de zelfstandige gemeente. De lokale Canon van Mierlo plaatst de bijeenkomst vlak voor de verkiezingen voor Provinciale Staten en beschrijft haar als een vervolg op de manifestatie van 1994. Aanleiding In […]
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: concrete inventariseenheid in het archief Gemeentebestuur Mierlo 1387–1811. Gebruik: voorwaarden waaronder schepenen van Mierlo en Hendrik Dickbier inwoners toestonden bomen te planten. Toegang: 13138 inv. I/10. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: De periode 1387–1410 is een onderzoeksvenster op basis van toegang en betrokken heer, geen vastgestelde stukdatum; citeer een exacte datum […]
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / primaire gemeentelijke archiefstukken. Gebruik: bestuur, grondgebied, eigendom, rekeningen, besluiten en lokale administratie vóór de invoering van de moderne gemeente. Toegang: 13138. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Gebruik inventarisnummers en originele stukken voor exacte claims; de inventaris zelf is vooral een toegang tot primaire bronnen. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13138&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / primaire gemeentelijke archiefstukken. Gebruik: gemeentebestuur, bevolking, wegen, onderwijs, armenzorg, vergunningen, brandweer en ruimtelijke ontwikkeling in 1812–1932. Toegang: 13139. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Belangrijke toegang voor verificatie van negentiende- en vroegtwintigste-eeuwse gebeurtenissen. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13139&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / gemeentearchief. Gebruik: bestuur, woningbouw, oorlogsjaren, openbare werken en voorbereiding op de grenswijziging van 1968. Toegang: 13140. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Toegangsnummer is leidend; controleer per onderwerp het inventarisnummer van het originele dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13140&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / gemeentearchief. Gebruik: Mierlo na de annexatie van Mierlo-Hout, woningbouw, Brandevoort, grenswijzigingen, gemeentebeleid en de aanloop naar de fusie in 2004. Toegang: 11150. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Voor besluiten over grondoverdracht en fusie altijd het concrete dossier of raadsstuk raadplegen. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=11150&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris van de schepenbank. Gebruik: rechtspraak, transportakten, schuld- en eigendomszaken en andere juridische handelingen binnen Mierlo. Toegang: 13141. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Sterke route naar primaire akten; conclusies moeten op het concrete inventarisstuk worden gebaseerd. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13141&miview=inv2&mizig=210
Aan het begin van de lokale herenreeks Roelof, ook Rover van Rode genoemd, wordt in de lokale historische reconstructie beschouwd als een van de vroegste machthebbers die met Mierlo verbonden waren en als stamvader van de vroege herenreeks. Zijn familie was verbonden met het gebied rond Sint-Oedenrode. De Canon van Mierlo plaatst hem aan het […]
Bestuur en rechtspraak in één instelling Een schepenbank bestond uit lokale schepenen die onder leiding van de schout bestuurlijke en juridische taken uitvoerden. In een samenleving zonder moderne scheiding tussen gemeenteraad, bestuur en rechtbank liepen zulke functies in elkaar over. De schepenen legden verklaringen vast, behandelden transacties en spraken in rechtszaken vonnis. Hun stukken zijn […]
Schepenbankarchief van Mierlo als historische bron De schepenbank was niet alleen een instelling voor rechtspraak. Haar protocollen en akten kunnen ook informatie bevatten over overdracht van goederen, schulden, afspraken en andere juridische handelingen. Het archief is daardoor een kernbron voor de vroegmoderne sociale en economische geschiedenis van Mierlo. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal Historisch […]
Schietinrichting Mierlo uit 1921 Een Nationaal-Archiefinventaris bevat onder de rubriek schietinrichtingen een afzonderlijke Mierlose vermelding uit 1921. De locatie wordt in de encyclopedie als onderzoeksdossier opgenomen omdat de bron het bestaan van een formele schietinrichtingszaak bevestigt, maar de precieze plek en functie nog niet vaststaan. Gedocumenteerde kern Toegang 2.15.31 noemt inventarisnummer 3291: Mierlo, Koninklijk Besluit […]
Schouten van Mierlo Schouten van Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, […]
Verzet tegen verlies van zelfstandigheid De discussie over annexatie en gemeentelijke herindeling liep in Mierlo gedurende een groot deel van de twintigste eeuw. Het verzet richtte zich niet altijd tegen hetzelfde voorstel: soms ging het om overdracht van een deel van het grondgebied, soms om de mogelijkheid dat de zelfstandige gemeente geheel zou verdwijnen. Daarom […]
Bronhouder: Tweede Kamer der Staten-Generaal. Kamerstuk: 28 840, nr. 3, Memorie van Toelichting. Gebruik: motivering en draagvlak voor de vrijwillige samenvoeging per 1 januari 2004. URL: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/dossier/kst-28840-3.pdf
Vaccinatiegeschiedenis in Mierlo Vaccinatie is een geschikt onderwerp om de overgang van traditionele ziektebestrijding naar georganiseerde volksgezondheid in Mierlo zichtbaar te maken. Vooral pokken vormden in de negentiende eeuw een directe aanleiding voor registratie, toezicht en inenting. Het dossier behandelt niet alleen medische techniek, maar ook de rol van gemeentebestuur, artsen, ouders en scholen. Pokken […]
Veldwachters van Mierlo Voor de komst van de moderne politie waren veldwachters een zichtbaar gezicht van het lokale gezag. Zij hielden toezicht op wegen, markten, kermis, jacht, drankgebruik, ordeverstoring en gemeentelijke voorschriften. In Mierlo veranderde hun werk mee met verkeersgroei, nieuwe wetten en de ontwikkeling van Mierlo-Hout. Taken op straat en buitengebied De veldwachter controleerde […]
29 april 1916 Op 29 april 1916 verleende het gemeentebestuur van Mierlo vergunning voor de oprichting van een mechanische weverij van De Haes aan de Brugstraat. De vergunning volgde kort na de aankoop van de grond op 20 maart. Van plan naar productie De nieuwe fabriek moest nog in 1916 in gebruik worden genomen. Daarmee […]
Vlag van Mierlo De gemeente Mierlo stelde op 25 mei 1959 een nieuwe gemeentevlag vast. De vlag sloot aan bij de herziening van het gemeentewapen uit dezelfde periode en gebruikte dezelfde herkenbare Mierlose symbolen: Sint Lucia en de drie molenijzers. Ontwerp en kleuren De vlag bestond uit een blauw veld met Sint Lucia in geel. […]
Volkshuisvesting in Mierlo 1924–1941 De snelle verandering van Mierlo in de eerste helft van de twintigste eeuw bracht nieuwe vragen over woningen, arbeidershuisvesting, voorzieningen en gemeentelijk beleid. Het Nationaal Archief bewaart een afzonderlijk dossier van de Hoofdinspectie Volkshuisvesting voor Mierlo over de periode 1924–1941. Dat dossier vormt een primaire onderzoeksingang naast het gemeentearchief en contemporaine […]
