Hoofdthema

14. Gebouwen, monumenten & erfgoed

Ontdek gebouwen, monumenten en ander erfgoed van Mierlo en lees over hun ontstaan, bewoners, functies en betekenis voor het dorp.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

144 dossiers
Bron

Rijksmonumentenregister – Standerdmolen Mierlo

Bronhouder: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Monumentnummer: 29928. Gebruik: rijksmonumentale status en type van de Mierlose standerdmolen. URL: https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumenten/29928

Encyclopedie-artikel

Schuurkerk van Mierlo

Katholieke eredienst buiten de oude kerk Nadat de middeleeuwse parochiekerk in 1648 in protestantse handen was gekomen, moesten katholieken andere plaatsen zoeken om hun geloof te belijden. Aanvankelijk gebeurde dat onder meer in particuliere gebouwen. Later kwam aan de Marktstraat een schuurkerk in gebruik. Erfgoed Brabant registreert een eerste schuurkerk aan de Marktstraat uit de […]

Encyclopedie-artikel

Sint-Luciakerk Mierlo-Hout

Nieuwe parochiekerk in 1897 De hulpkerk van 1884 werd vervangen door een volwaardige nieuwe parochiekerk. Volgens de lokale parochiegeschiedenis werd op 16 mei 1897 de eerste mis in het nieuwe kerkgebouw opgedragen. Op 5 juni 1897 volgde de plechtige consecratie door bisschop W. van de Ven. De kerk bevestigde de ontwikkeling van Mierlo-Hout tot een […]

Gebeurtenis

Sloop laatste kasteelpoort

Laat restant tot omstreeks 1948 Hoewel de hoofdburcht van het Kasteel van Mierlo al in het begin van de negentiende eeuw verdwenen was, bleven delen van het voorburchtterrein en de toegang langer herkenbaar. Een restant van de kasteelpoort bleef volgens lokale geschiedschrijving tot omstreeks 1948 staan en werd na schade door een zware storm afgebroken. […]

Gebouw

Standerdmolen Mierlo

Standerdmolen uit de zeventiende eeuw De Mierlose standerdmolen is een van de meest herkenbare historische objecten van het dorp. De huidige molen wordt doorgaans rond 1640 gedateerd en was oorspronkelijk verbonden met de Heren van Mierlo en het heerlijke molenrecht. De molen stond aanvankelijk op de Molenheide buiten de dorpskern. In de periode 1858–1860 werd […]

Beeldobject

Standerdmolen Mierlo in 1940

Standerdmolen Mierlo in 1940 Deze beeldbankregistratie documenteert Standerdmolen Mierlo en is gekoppeld aan het canonieke encyclopediedossier. De afbeelding dateert van 1940-08-12 en is gemaakt door E.O.M. van Nispen tot Sevenaer. De afbeelding is opgenomen onder CC BY-SA 4.0. Herkomst en rechten Bron: Wikimedia Commons. Credit: E.O.M. van Nispen tot Sevenaer / Rijksdienst voor het Cultureel […]

Beeldobject

Stepekolk 6, Mierlo.JPG

Stepekolk 6, Mierlo.JPG Deze beeldbankregistratie documenteert Stepekolk 6; langgevelboerderij; gemeentelijk monument en is gekoppeld aan [[locatie|Mierlo-Dorp]]. Herkomst en rechten Maker: Rosemoon. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stepekolk_6,_Mierlo.JPG. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke uitsnede.

Encyclopedie-artikel

Studiebeurzen van Jan Damen

Studiebeurzen van Jan Damen De nalatenschap van Jan Damen kreeg in Mierlo ook betekenis via studieondersteuning. Dit dossier richt zich niet opnieuw op zijn volledige biografie, maar op de langdurige werking van een fonds of fundatie waarmee opleiding voor begunstigden mogelijk werd gemaakt. Zulke beurzen laten zien hoe religieuze nalatenschappen, familieverbanden en onderwijs met elkaar […]

Gebouw

Televisietoren Mierlo

Zendmast uit 1957 De televisietoren van Mierlo is een 105 meter hoge zendmast uit 1957. De toren staat aan de rand van de Molenheide en is door zijn hoogte een opvallend oriëntatiepunt in het landschap. Technisch erfgoed Het object hoort bij de naoorlogse ontwikkeling van televisie en telecommunicatie-infrastructuur. In tegenstelling tot veel oudere monumenten is […]

Encyclopedie-artikel

Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026

Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026 In het voorjaar van 2026 organiseerde Heemkundekring Myerle in het atrium van Hof van Bethanië de tentoonstelling Zorg in Mierlo. De expositie vormde een belangrijk publiek onderdeel van het gelijknamige jaarthema. Aan de hand van historische foto’s, zorgvoorwerpen en voorbeelden van gebouwen werd zichtbaar gemaakt hoe lokale gezondheids- en welzijnszorg […]

Encyclopedie-artikel

Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld

Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld Textielverleden zichtbaar in het Mierlose straatbeeld gaat over een recente vorm van erfgoedpresentatie: historische fotoborden op plekken die herinneren aan wevers, bedrijven en woonhuizen uit de textielgeschiedenis. Acht zichtbare locaties In 2025 meldde Heemkundekring Myerle dat in Mierlo op verschillende strategische plaatsen fotoborden waren aangebracht. Genoemd werden onder meer […]

Beeldobject

Trimpert 17, Mierlo (2).JPG

Trimpert 17, Mierlo (2).JPG Deze beeldbankregistratie documenteert Trimpert 17; langgevelboerderij; gemeentelijk monument en is gekoppeld aan [[locatie|Trimpert]]. Herkomst en rechten Maker: Rosemoon. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Trimpert_17,_Mierlo_(2).JPG. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke uitsnede.

Gebouw

Veldwachterswoning aan de Dorpsstraat

Veldwachterswoning aan de Dorpsstraat De veldwachterswoning aan de Dorpsstraat maakt een bestuurlijke functie tastbaar in het straatbeeld. Een ambtswoning was niet alleen privéwoning: zij kon tegelijk herkenningspunt zijn voor inwoners die de veldwachter nodig hadden. Het dossier onderzoekt gebouw, bewoners en functie zonder te veronderstellen dat iedere genoemde veldwachter er in dezelfde periode woonde. Wonen […]

Encyclopedie-artikel

Verdwenen boerderijen

Een agrarisch landschap dat plaatsmaakte De groei van Mierlo in de twintigste en eenentwintigste eeuw vond voor een groot deel plaats op voormalige landbouwgrond. Daarmee verdwenen niet alleen akkers en boomgaarden, maar ook boerderijen, stallen en erven. Sommige boerderijen werden gesloopt omdat zij bouwplannen in de weg stonden; andere raakten hun agrarische functie kwijt en […]

Encyclopedie-artikel

Verdwenen winkels

Van lokale middenstand naar veranderd winkelpatroon Het Mierlo van de twintigste eeuw kende veel kleine winkels die onderdeel waren van het dagelijkse dorpsleven: kruideniers, bakkers, slagers, textielzaken en andere speciaalzaken. Vaak waren winkel en woning in hetzelfde pand ondergebracht. De komst van grotere winkels, supermarkten, autoverkeer en veranderend consumentengedrag maakte veel kleinschalige bedrijven economisch minder […]

Gebeurtenis

Verplaatsing Kersenplukker

Van Vesperstraat naar een nieuwe plek De Kersenplukker stond vanaf 1982 jarenlang aan de Vesperstraat bij het voormalige gemeentehuis. Het beeld werd later verplaatst naar de omgeving van Dorpsstraat 208. Geen verzonnen verhuisdatum De huidige bronlaag bevestigt de oude en latere locatie, maar bevat geen voldoende sterke exacte datum voor de verplaatsing. Daarom blijft het […]

Encyclopedie-artikel

Verval en afbraak van het kasteel

Steeds minder residentiële betekenis Vanaf de zeventiende eeuw verloor het kasteel geleidelijk zijn functie als permanente machtsresidentie. Na de afkoop van veel heerlijke rechten in 1617 verbleven de heren vaker elders. In de achttiende eeuw werd het gebouw steeds minder intensief gebruikt. In 1736 werd kasteel en hoeve op 5.000 gulden getaxeerd. Erfgoed Brabant interpreteert […]

Gebeurtenis

Wederopbouw na de brand

29 gezinnen zonder woning Na de brand van 27 augustus 1921 stond Mierlo voor een onmiddellijke sociale en bouwkundige opgave. Getroffen gezinnen moesten worden ondergebracht en hadden kleding, huisraad en financiële hulp nodig. Een steuncomité organiseerde hulp en riep ook buiten Mierlo op tot bijdragen. De brand kreeg landelijke persaandacht, waardoor geld en goederen voor […]

Beeldobject

Weijer 8, Mierlo (2).JPG

Weijer 8, Mierlo (2).JPG Deze beeldbankregistratie documenteert Weijer 8; langgevelboerderij; gemeentelijk monument en is gekoppeld aan [[locatie|Mierlo-Dorp]]. Herkomst en rechten Maker: Rosemoon. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Weijer_8,_Mierlo_(2).JPG. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke uitsnede.

Encyclopedie-artikel

Wevershuisjes van Mierlo

Wevershuisjes van Mierlo Kleine woningen waarin wonen en thuisweven deel uitmaakten van één huishoudelijke economie. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Rond 1900 kende Mierlo volgens […]

Vereniging

Wit-Gele Kruis in Mierlo

Wit-Gele Kruis in Mierlo Het Wit-Gele Kruis vormde in de twintigste eeuw een herkenbare schakel in de georganiseerde gezondheidszorg van Mierlo. Lokale bronnen plaatsen de Mierlose afdeling in 1933. Het werk was zichtbaar in wijkverpleging, zuigelingen- en kraamzorg, gezondheidsvoorlichting en cursussen en werd later vanuit het wijkgebouw georganiseerd. Historische kern Lokale bronnen plaatsen een vestiging […]

Gebouw

Wit-Gele Kruisgebouw aan de Hertenkampstraat

Wit-Gele Kruisgebouw aan de Hertenkampstraat Het Wit-Gele Kruisgebouw aan de Hertenkampstraat was een herkenbare fysieke plek in de ontwikkeling van de georganiseerde gezondheidszorg in Mierlo. De zorggeschiedenis van het dorp speelde zich lang vooral thuis af: wijkzusters gingen naar gezinnen, artsen hielden praktijk en religieuze instellingen boden zorg aan ouderen en zieken. Een eigen wijkgebouw […]

Encyclopedie-artikel

Woningbouw

Groei verandert het dorp De sterke bevolkingsgroei na de Tweede Wereldoorlog en opnieuw na de grenswijziging van 1968 leidde tot uitbreiding buiten de oude linten en buurtschappen. Agrarische grond werd woonwijk en het stratenpatroon werd steeds planmatiger. De woningbouw droeg bij aan de ontwikkeling van Mierlo als woon- en forensendorp. Nieuwe scholen, sportvoorzieningen, winkels en […]

Encyclopedie-artikel

Woningwet van 1902 en Mierlo

Woningwet van 1902 en Mierlo De Woningwet van 1901 trad op 1 augustus 1902 in werking en veranderde de manier waarop gemeenten toezicht hielden op woningbouw, woningkwaliteit en onbewoonbaarverklaring. Voor Mierlo is vooral van belang dat de landelijke wet gemeenten verplichtte een plaatselijke bouwverordening vast te stellen. Lokale regels en besluiten bepaalden vervolgens hoe concrete […]