Hoofdthema

14. Gebouwen, monumenten & erfgoed

Ontdek gebouwen, monumenten en ander erfgoed van Mierlo en lees over hun ontstaan, bewoners, functies en betekenis voor het dorp.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

144 dossiers
Locatie

Kasteelterrein Mierlo

De plaats van het verdwenen kasteel Mierlo kende tot rond 1800 een omvangrijk omgracht kasteelcomplex. Wanneer het precies werd gebouwd is niet bekend. Archeologisch en historisch onderzoek maakt een oorsprong in de late middeleeuwen aannemelijk. De eerste betrouwbare schriftelijke vermelding staat in het testament van Hendrik Dickbier uit 1410. Van het Kasteel van Mierlo is […]

Gebouw

Kasteeltje aan de Heer de Swaeffstraat

Kasteeltje aan de Heer de Swaeffstraat Aan het voormalige Schoolpad, later de omgeving van de Heer de Swaeffstraat, stond in de tweede helft van de twintigste eeuw een opmerkelijk particulier bouwwerk dat in Mierlo bekend werd als het Kasteeltje. Het werd vanaf het einde van de jaren veertig gebouwd door operazanger Theo van Gerven. Wat […]

Encyclopedie-artikel

Kerkstraat

Route naar de kerk De Kerkstraat maakt deel uit van de oude route naar de historische kerkplaats van Mierlo. Op negentiende-eeuwse kaarten zijn meerdere ‘Kerkwegen’ herkenbaar die vanuit verschillende delen van het dorp naar de parochiekerk liepen. De straat kreeg in 1876 een bijzondere positie in de verkeersgeschiedenis van het dorp. Heemkundig onderzoek beschrijft de […]

Gebouw

Kersenplukker

Dit objectrecord gebruikt dezelfde gecontroleerde inhoud als het kunst- en herinneringsdossier De Kersenplukker. Monument voor een verdwenen dorpsbeeld De Kersenplukker is een kunstwerk dat herinnert aan de periode waarin de kersenpluk het straat- en landschapsbeeld van Mierlo bepaalde. Het beeld toont de menselijke kant van de fruitteelt: niet alleen de boom en vrucht, maar vooral […]

Locatie

Landgoed Verste Heide

Landgoed Verste Heide Landgoed Verste Heide komt in rijksarchieven als afzonderlijk Mierloos onderwerp naar voren. Staatsbosbeheer bewaart een dossier voor 1958–1983; daarnaast bestaan latere stukken over natuur en recreatie. Daarmee is Verste Heide sterk genoeg om als eigen locatie in de encyclopedie ontsloten te worden. Gedocumenteerde kern Het Nationaal Archief registreert Landgoed Verste Heide, gemeente […]

Gebouw

Loeswijkschool

Loeswijkschool Loeswijkschool krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]

Gebouw

Mariakapel Mierlo

Deze gebouwtitel verwijst naar hetzelfde religieuze erfgoedobject als De Mariakapel. Kapel aan de Sint Sebastiaanweg De Mariakapel van Mierlo staat aan de Sint Sebastiaanweg. Erfgoed Brabant registreert de kapel als rooms-katholiek religieus gebouw, gebouwd in 1951 en vanaf dat jaar in gebruik. De kapel is aan Maria gewijd. De ligging buiten de grote parochiekerk geeft […]

Gebouw

Mariaklok van Mierlo uit 1414

Mariaklok van Mierlo uit 1414 In de toren van de Heilige Luciakerk hangt een klok die aanzienlijk ouder is dan het huidige negentiende-eeuwse kerkgebouw: de Mariaklok uit 1414. Heemkundekring Myerle vermeldt dat de gieter onbekend is en dat het Latijnse opschrift in vertaling verwijst naar Maria en de maand april 1414. Daarmee is de klok […]

Encyclopedie-artikel

Memento Mori Mierlo 1906–1986

Memento Mori Mierlo 1906–1986 Op de Luciabegraafplaats bevindt zich het gedachtenismonument Memento Mori Mierlo 1906–1986. Het monument ontstond nadat begin eenentwintigste eeuw een deel van de begraafplaats was gesaneerd. Stoffelijke resten uit geruimde graven werden samengebracht in een verzamelgraf. Daarmee kreeg een praktisch proces van ruiming een expliciete herinneringsplek, zodat de verdwenen graven niet volledig […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo Magazine

Mierlo Magazine Mierlo Magazine is een eigentijdse publicatievorm waarin historische en lokale verhalen voor een breed publiek worden samengebracht. Als encyclopedisch onderwerp is niet alleen de inhoud interessant, maar ook de wijze waarop lokaal erfgoed in de eenentwintigste eeuw wordt geselecteerd, vormgegeven en doorgegeven. Het dossier behandelt het magazine daarom tegelijk als publicatie, publieksgeschiedenis en […]

Encyclopedie-artikel

Mierlo toen en nu

Van agrarisch dorp naar woonplaats in een stedelijke regio Wie historische kaarten en foto’s naast het huidige Mierlo legt, ziet een ingrijpende verandering. Rond 1900 bestond het dorp uit een relatief open lint van bebouwing, boerderijen, akkers, boomgaarden en zand- of klinkerwegen. Grote delen van het huidige woongebied waren nog landbouwgrond. In de twintigste eeuw […]

Locatie

Mierlo War Cemetery

Commonwealth-oorlogsbegraafplaats aan de Geldropseweg Mierlo War Cemetery ontstond uit de behoefte om gesneuvelde militairen uit veldgraven en tijdelijke begraafplaatsen in de regio bijeen te brengen. Op en rond de locatie lagen aanvankelijk ook Duitse graven; die werden in 1946 overgebracht naar Ysselsteyn. De Commonwealth War Graves Commission nam de inrichting en het beheer van de […]

Locatie

Molenberg op de Molenheide

Molenberg op de Molenheide De Molenberg op de Molenheide herinnert aan een verdwenen molenlocatie en aan de manier waarop oud gebruik van het landschap later als erfgoed zichtbaar wordt gemaakt. De heuvel, oude perceelsstructuur en molengeschiedenis moeten daarbij uit elkaar worden gehouden: een huidige inrichting is geen reconstructie van elke historische fase. Het dossier brengt […]

Encyclopedie-artikel

Mondelinge geschiedenis van Mierlo

Mondelinge geschiedenis van Mierlo Veel kennis over een dorp leeft eerst in herinneringen: verhalen over straten, bijnamen, winkels, oorlog, werk en verenigingen. Mondelinge geschiedenis maakt die kennis onderzoekbaar wanneer duidelijk wordt vastgelegd wie iets vertelt, wanneer en vanuit welke ervaring. Wat de bronnen vastleggen De bronlaag bevat formeel gearchiveerde oorlogsinterviews uit 1994, een heemkundige beeld- […]

Gebouw

Monument voor Houtvonken

Monument voor Houtvonken Na het verdwijnen van het wijkblad Houtvonken bleef de naam niet alleen in archieven en herinneringen voortbestaan. Met de resterende financiële middelen van de stichting werd een kunstwerk gerealiseerd dat als blijvend geschenk aan de Mierlo-Houtse gemeenschap werd geplaatst. Wat de bronnen laten zien Een nieuwsbrief uit juni 2022 beschrijft dat de […]

Encyclopedie-artikel

Monumenten van Mierlo

Beschermd én onbeschermd erfgoed Het bouwkundige erfgoed van Mierlo bestaat uit meer dan alleen officieel beschermde monumenten. Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische locaties en karakteristieke maar onbeschermde panden vertellen samen het verhaal van het dorp. Bekende voorbeelden zijn de Luciakerk en pastorie, de standerdmolen, het Oude Raadhuis en het Patronaat. Daarnaast zijn historische boerderijen, woonhuizen, religieuze […]

Encyclopedie-artikel

Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo

Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo Monumentenschildjes en zichtbare monumentenzorg in Mierlo beschrijft hoe monumenten niet alleen juridisch worden beschermd, maar ook herkenbaar worden gemaakt in de openbare ruimte. In 2024 werd een project afgerond waarbij rijks- en gemeentelijke monumenten in de gemeente met schildjes zichtbaar werden gemaakt. Van register naar straatbeeld Een monumentenregister is […]

Bron

Nationaal Archief – Kapel Keldermans-Chijns en Lieve-Vrouwealtaar Mierlo, 1929–1976

Organisatie: Nationaal Archief. Type: archiefinventaris / religieuze goederen. Gebruik: Toegang 2.14.58, inventarisnummer 749: dossier Mierlo, kapel op het huis Keldermans-Chijns en Lieve Vrouwe altaar. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.14.58/download/pdf

Bron

Nationaal Archief – Monumenten in Mierlo, 1963

Organisatie: Nationaal Archief. Type: Oudheidkunde en Natuurbescherming. Gebruik: Afzonderlijke plaatsmap Mierlo, 1963, inventarisnummer 2275. De inventaris noemt de plaatsmap maar specificeert niet alle objecten; die moeten uit het dossier worden vastgesteld. Redactionele status: inventaris- of bronbeschrijving wordt alleen gebruikt voor wat daarin expliciet is bevestigd; niet-ingeziene dossierinhoud blijft onderzoeksstatus. URL: https://www.nationaalarchief.nl/onderzoeken/archief/2.14.73/download/pdf

Gebeurtenis

Nieuwbouw Huize Bethanië

Nieuw complex in 1932 In 1932 namen de Franciscanessen de gebouwen en grond van het kerkbestuur over en werd een nieuw kloostercomplex met kapel en gasthuis gebouwd. Architect F.J. Vervest ontwierp het nieuwe complex. Naam Huize Bethanië Vanaf deze bouwfase werd de naam Huize Bethanië gebruikt. De gebeurtenis markeert een belangrijke schaalvergroting van de Mierlose […]

Encyclopedie-artikel

Ontwikkeling van Bethanië

Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]

Encyclopedie-artikel

Oprichting van Heemkundekring Myerle in 1984

Oprichting van Heemkundekring Myerle in 1984 De officiële oprichting van Heemkundekring Myerle op 7 juni 1984 markeert een omslag in de manier waarop de geschiedenis van Mierlo georganiseerd werd onderzocht, verzameld en gepubliceerd. Voor die tijd bestond uiteraard al historische belangstelling, maar vanaf 1984 kreeg het vrijwilligerswerk een blijvende verenigingsstructuur. Aanloop in het voorjaar Een […]