Hoofdthema

05. Oorlog, bevrijding & herdenken

Ontdek verhalen over oorlog en bevrijding in Mierlo, lokale gebeurtenissen, slachtoffers, militairen en de manieren waarop zij worden herdacht.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

121 dossiers
Bron

Heemkundekring Myerle – Mariakapel Bekelaar en Indiëgangers

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: 66 teruggekeerde Mierlose militairen, inwijding Mariakapel op 22 juli 1951, Jan Peters-Rit, Martin Louwers, Frans Knaapen en Petrus Hendrix. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/70%20jaar%20bevrijding/75_jaar/fietsroute/ft75_poi05.html

Bron

Heemkundekring Myerle – Mariaklok 1414 en Luciakerk

Type: lokale historische bron / contemporaine publicatie. Gebruik: Mariaklok uit 1414, de latere Lucia- en Josephklok, de monumentale M-status tijdens de Tweede Wereldoorlog en de aanwezigheid van de middeleeuwse toren. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/70%20jaar%20bevrijding/75_jaar/fietsroute/ft75_poi04.html

Bron

Heemkundekring Myerle – Mierlo 70 jaar bevrijding

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: lokale chronologie rond 19–21 september 1944, Amerikaanse parachutisten, Duitse terugkeer, bevrijding en drama Den Brand. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/Mierlo_70_jaar_bevrijding.html

Bron

Heemkundekring Myerle – Molen van Branten in de oorlog

Bron: Heemkundige routebeschrijving over de Molen van Branten als verhoogde militaire positie tijdens de oorlog en de gevechten rond het kanaal in 1944. Online: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/70%20jaar%20bevrijding/75_jaar/fietsroute/ft75_poi03.html Gebruik: bronrecord toegevoegd voor Topics Expansion IX; exacte data en namen worden alleen overgenomen voor zover deze bron of aanvullende lokale bronsporen ze dragen.

Bron

Heemkundekring Myerle – Overval Oude Raadhuis 1944

Bron: Heemkundige reconstructie van de overval op het Oude Raadhuis op 11 februari 1944 en de poging om het bevolkingsregister onbruikbaar te maken. Online: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/70%20jaar%20bevrijding/75_jaar/fietsroute/ft75_poi01.html Gebruik: bronrecord toegevoegd voor Topics Expansion IX; exacte data en namen worden alleen overgenomen voor zover deze bron of aanvullende lokale bronsporen ze dragen.

Bron

Heemkundekring Myerle – Spoorlijn in Mierlo-Hout

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: spoorlijn Eindhoven-Venlo door het vroegere Mierlose grondgebied en de strategische betekenis van de spoorlijn in Mierlo-Hout. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2019/2-2019.pdf

Encyclopedie-artikel

Herdenken na 1945

Van oorlogsgraf naar vaste herdenkingsplaats Vrij snel na de oorlog werd Mierlo War Cemetery een belangrijke plaats voor herdenking. De eerste nationale dodenherdenking vond in Nederland in 1946 plaats en lokale bronnen tonen dat ook op het Mierlose ereveld al vroeg ceremonies werden gehouden. Naast 4 mei kreeg ook 21 september, de datum van de […]

Encyclopedie-artikel

Herdenkingsplaquette voor Mierlose burgerslachtoffers 2019

Herdenkingsplaquette voor Mierlose burgerslachtoffers 2019 In 2019 werd bij het bevrijdingsmonument in Mierlo een herdenkingsplaquette voor burgerslachtoffers uit Mierlo en Mierlo-Hout toegevoegd. De aanleiding was de herdenking van 75 jaar bevrijding. Met de plaquette kreeg een groep slachtoffers die in de openbare herinneringscultuur lange tijd minder zichtbaar was een expliciete plaats bij het monument. Van […]

Encyclopedie-artikel

Indiëgangers uit Mierlo

Oorlog en dekolonisatie na 1945 Voor tientallen Mierlose gezinnen eindigde de militaire onzekerheid niet in 1945. Mierlose mannen werden als oorlogsvrijwilliger of dienstplichtige uitgezonden naar Nederlands-Indië/Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Een lokale bron vermeldt 66 Mierlose militairen die in de periode 1946–1950 behouden terugkeerden. Het thuisfront hield contact via onder meer het speciaal voor hen […]

Gebeurtenis

Ingebruikname Huize Bethanië door Duitse militairen

Bethanië tijdens de bezetting Tijdens de Duitse bezetting werd Huize Bethanië door Duitse militairen in gebruik genomen. Het zorg- en kloostercomplex kreeg daardoor naast zijn religieuze en sociale functie ook een militaire rol. Geen onbewezen begindatum De geraadpleegde lokale bron bevestigt het Duitse gebruik, maar geeft in de huidige bronlaag geen voldoende zekere exacte begindatum. […]

Persoon

James Ion

Britse militair, gesneuveld in Mierlo-Hout James Ion werd geboren op 9 november 1922. Als Britse private kwam hij op 22 september 1944 om tijdens de gevechten rond de bevrijding van Mierlo-Hout. Zijn naam is opgenomen op het bevrijdingsmonument van Mierlo-Hout. Dit dossier beperkt zich tot de gegevens die in de monumentenregistratie expliciet zijn vastgelegd; eenheid, […]

Persoon

Jan van Berlo

Inwoner van Mierlo-Hout, overleden op de bevrijdingsdag Jan van Berlo werd geboren op 23 april 1920 en kwam op 22 september 1944 om, de dag waarop Mierlo-Hout na hevige gevechten werd bevrijd. Zijn naam staat op het plaatselijke bevrijdingsmonument bij de andere omgekomen inwoners. De monumentenregistratie vormt de leidende bron voor geboorte- en sterfdatum. Persoonlijke […]

Persoon

Jan van Vlerken

Jan van Vlerken Historische kern Jan van Vlerken werd op 22 maart 1922 in Mierlo geboren. Hij raakte betrokken bij het verzet en had een rol bij de voorbereiding van de overval op het Mierlose raadhuis op 11 februari 1944, waarmee men het bevolkingsregister wilde vernietigen en zo Arbeitseinsatz-oproepen moeilijker wilde maken. De actie mislukte. […]

Locatie

Kazematlocatie Mierlo

Locatie van een gekanteld militair object De Kazematlocatie verwijst naar de plek in het heidegebied waar een van de betonnen kazematten tijdens de aanleg van de E3, de latere A67, op zijn rug werd gekanteld en met zand werd afgedekt. Door verstuiving en erosie werd later opnieuw een deel van het object zichtbaar. Ligging met […]

Persoon

Kees Maas

Kees Maas Kees Maas staat centraal in de publicatie Liefs uit Berlijn, die is opgebouwd rond zijn dagboekjes uit de jaren 1943–1945. Zijn verhaal is voor de Mierlose encyclopedie vooral relevant doordat zoon Ton Maas vanuit Mierlo deze egodocumenten ontsloot en daarmee een persoonlijke bron over dwangarbeid, oorlog en grensoverschrijdende relaties voor een breed publiek […]

Bron

Lecturis/DATO – Liefs uit Berlijn

Type: uitgeversbeschrijving. Gebruik: bibliografische gegevens van Liefs uit Berlijn en de kern van het verhaal van Kees Maas, Martha Kopka en auteur Ton Maas. Bronkwaliteit: B. URL: https://lecturis.nl/product/liefs-uit-berlijn/

Encyclopedie-artikel

Liefs uit Berlijn – van dagboek tot publicatie

Liefs uit Berlijn – van dagboek tot publicatie Liefs uit Berlijn is een in 2022 verschenen boek waarin Ton Maas de dagboekjes van zijn vader Kees uit 1943–1945 als basis gebruikt voor een reconstructie van oorlog, dwangarbeid en de relatie met Martha Kopka. Voor de Mierlose encyclopedie is vooral het traject van privébron naar publieke […]

Encyclopedie-artikel

Mariakapel als herinneringsplaats

Dankbaarheid voor 66 teruggekeerde militairen De Mariakapel aan de Sint Sebastiaanweg kreeg na de oorlog een bijzondere herinneringsfunctie. De kapel werd op 22 juli 1951 door pastoor Th. van Lierop ingewijd uit dankbaarheid voor de behouden terugkeer van 66 Mierlose militairen die tussen 1946 en 1950 in Nederlands-Indië/Indonesië waren ingezet. De bevolking bracht via acties […]

Encyclopedie-artikel

Market Garden

Een grote geallieerde operatie Operatie Market Garden begon op 17 september 1944. Het plan combineerde luchtlandingen met een snelle grondopmars vanuit België. In Zuidoost-Brabant moesten geallieerde eenheden via Eindhoven verder noordwaarts trekken. Mierlo lag niet in het centrale luchtlandingsgebied, maar kwam direct in de strijdzone terecht. Eindhoven werd op 18 september bevrijd en de geallieerde […]

Persoon

Martha Kopka

Martha Kopka Martha Kopka is in de Mierlose bronlaag bekend geworden via de dagboeken van Kees Maas en de latere publicatie Liefs uit Berlijn. Haar opname als zelfstandig persoonsdossier voorkomt dat zij alleen als bijfiguur in een oorlogsverhaal wordt genoemd en maakt tegelijk duidelijk hoe voorzichtig een encyclopedie met een vanuit één familiearchief gereconstrueerde levensgeschiedenis […]

Persoon

Martien Truijen

Martien Truijen Historische kern Martien Truijen werd door de Heemkundekring geïnterviewd als boeiend verteller over zijn jeugd en vooral over de oorlogsjaren. Hij groeide op met pastorie, kerk en begraafplaats als directe omgeving. Een van zijn herinneringen betreft zijn vader Jan, die voor Duitse bezoekers vluchtte en zich volgens het verhaal verborg in de ruimte […]

Encyclopedie-artikel

Memento Mori Mierlo 1906–1986

Memento Mori Mierlo 1906–1986 Op de Luciabegraafplaats bevindt zich het gedachtenismonument Memento Mori Mierlo 1906–1986. Het monument ontstond nadat begin eenentwintigste eeuw een deel van de begraafplaats was gesaneerd. Stoffelijke resten uit geruimde graven werden samengebracht in een verzamelgraf. Daarmee kreeg een praktisch proces van ruiming een expliciete herinneringsplek, zodat de verdwenen graven niet volledig […]

Bron

Middenstandsbelangen – Een bijzonder liefdesverhaal in oorlogstijd

Type: contemporaine lokale journalistieke bron. Gebruik: interview met Ton Maas over de dagboekjes van zijn vader Kees, de Arbeitseinsatz, Martha Kopka en de totstandkoming van het boek. Bronkwaliteit: B. URL: https://www.middenstandsbelangen.nl/nieuws/algemeen/34556/een-bijzonder-liefdesverhaal-in-oorlogstijd