Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek verhalen over oorlog en bevrijding in Mierlo, lokale gebeurtenissen, slachtoffers, militairen en de manieren waarop zij worden herdacht.
Samengestelde kennislaag
Organisatie: Nationaal Comité 4 en 5 mei. Type: nationale monumentendatabase. Gebruik: bevrijding Mierlo-Hout 22 september 1944, gevechten in de spoorzone, slachtoffers, onthulling monument 2011 en uitbreiding 2012. URL: https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/3674/helmond-bevrijdingsmonument
Organisatie: Nationaal Comité 4 en 5 mei. Type: nationale monumentendatabase. Gebruik: ligging en vormgeving Mierlo Brits ereveld, aanleg/onthulling 1945 en Cross of Sacrifice. Redactioneel: voor actuele aantallen graven blijft de Commonwealth War Graves Commission leidend. URL: https://www.4en5mei.nl/oorlogsmonumenten/zoeken/968/mierlo-brits-ereveld
Uit handen van de bezetter blijven Naarmate de bezetting strenger werd, moesten mensen onderduiken om arrestatie, deportatie of gedwongen arbeid te vermijden. Het kon gaan om joden, verzetsmensen, mannen die de arbeidsinzet wilden ontlopen en andere gezochte personen. Onderduiken was alleen mogelijk dankzij hulp van anderen. Onderdak, voedselbonnen, kleding en informatie moesten vaak in het […]
22 september 2011 Op 22 september 2011 werd het bevrijdingsmonument van Mierlo-Hout onthuld, precies 67 jaar na de bevrijding van de kern. Het monument herdenkt omgekomen inwoners en Britse militairen en verbindt hun namen met de gevechten rond Mierlo-Hout. Een jaar later werd het monument uitgebreid met aanvullende namen en informatie.
Van Apostelhuisfonds naar georganiseerd zorgcomplex De geschiedenis van Bethanië begint niet in 1932. De financiële en sociale lijn loopt terug naar de zestiende-eeuwse fundatie van Willem van Enckevoirt. In 1874 kwamen klooster, school en ruimte voor oude mannen in één complex tegenover de pastorie. In 1909 kon een aangrenzend huis worden gekocht; na verbouwing kreeg […]
Organisatie: Netwerk Oorlogsbronnen. Type: persoons-/gebeurtenisaggregatie. Gebruik: aanvullende landelijke broningang voor het drama bij Den Brand op 21 september 1944 en burgerperspectief. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Gebruik naast lokale slachtofferlijsten en primaire/militaire documentatie; aggregatie is een toegang tot onderliggende bronnen. URL: https://www.oorlogsbronnen.nl/tijdlijn/Gerardus-Meulendijk/84/6712
Organisatie: Netwerk Oorlogsbronnen. Type: landelijke aggregatie van WOII-bronnen en persoonsrecords. Gebruik: vinden van personen, collecties en gebeurtenissen die aan Mierlo zijn gekoppeld. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Het aantal gekoppelde personen kan veranderen naarmate bronnen worden toegevoegd; onderliggende bronorganisatie blijft leidend voor detailverificatie. URL: https://www.oorlogsbronnen.nl/plaats/Mierlo
Oorlogsinterviews met inwoners van Mierlo uit 1994 In 1994 zijn herinneringen van inwoners aan de oorlogsjaren in een archiefcollectie vastgelegd. Zulke interviews zijn onmisbaar voor ervaringen die nauwelijks in officiële dossiers voorkomen: angst, evacuatie, dagelijkse improvisatie, indrukken van militairen en de manier waarop gebeurtenissen tientallen jaren later werden herinnerd. Wat de bronnen vastleggen Het Regionaal […]
Meer dan één soort slachtoffer De oorlogsslachtoffers uit de toenmalige gemeente Mierlo vormen geen enkele homogene groep. Burgers kwamen om door bombardementen, beschietingen en andere oorlogshandelingen. Militairen sneuvelden elders en inwoners konden slachtoffer worden van vervolging, gevangenschap of andere gevolgen van de oorlog. Mierlo-Hout kreeg door zijn strategische ligging bijzonder veel oorlogsgeweld te verwerken. In […]
Opvang in het laatste oorlogsjaar In het laatste oorlogsjaar bood Huize Bethanië onderdak aan meer dan achthonderd vluchtelingen. Het klooster- en zorgcomplex kreeg daarmee naast zijn reguliere functies en militaire aanwezigheid een belangrijke rol in de opvang van burgers. De bronlaag geeft geen enkele dag waarop deze opvang begon; daarom wordt de gebeurtenis als oorlogsperiode […]
Oudven Oudven is een Mierlose gebiedsnaam die in verschillende soorten bronnen terugkomt: historische geografie, boerderijgeschiedenis, oorlogsgeschiedenis en de huidige Oudvensestraat en het sportpark. Daardoor is Oudven meer dan een straatnaam; het is een bruikbaar anker om veranderingen in landschap en gebruik over lange tijd te volgen. Wat de bronnen bevestigen Negentiende-eeuwse toponymische opsommingen noemen Oudven […]
Overval op het Oude Raadhuis in 1944 De overval op het Oude Raadhuis op 11 februari 1944 was een concrete verzetsactie in Mierlo. Het doel was niet een spectaculaire bezetting van het gemeentehuis, maar het ondermijnen van de administratieve middelen waarmee de bezetter inwoners kon oproepen en controleren. Juist daardoor past de actie in de […]
Britse sergeant, gesneuveld op 22 september 1944 P.C.E. Davies werd geboren op 28 juli 1925. Als Britse sergeant kwam hij op 22 september 1944 om tijdens de bevrijding van Mierlo-Hout. Zijn naam staat op het bevrijdingsmonument van Mierlo-Hout naast die van James Ion en Bruce John Millar. De huidige monumentenregistratie is voor dit dossier de […]
Patrick Joseph Daly Serjeant Patrick Joseph Daly is een van de militairen die op Mierlo War Cemetery begraven liggen. De Commonwealth War Graves Commission registreert hem als overleden op 22 november 1944, dertig jaar oud, met grafplaats II.D.9. In 2026 meldde Heemkundekring Myerle dat zij juist zijn graf had geadopteerd. Daarmee krijgt één naam uit […]
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: archiefinventaris / gemeentearchief. Gebruik: bestuur, woningbouw, oorlogsjaren, openbare werken en voorbereiding op de grenswijziging van 1968. Toegang: 13140. Bronkwaliteit: A. Redactioneel: Toegangsnummer is leidend; controleer per onderwerp het inventarisnummer van het originele dossier. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=13140&miview=inv2&mizig=210
Organisatie: Regionaal Historisch Centrum Eindhoven. Type: collectie interviews / mondelinge geschiedenis. Gebruik: ooggetuigenherinneringen van inwoners over bezetting, oorlog en bevrijding. Toegang: 11124. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Herinneringen zijn waardevolle getuigenbronnen maar moeten bij exacte militaire details naast contemporaine documenten worden gelegd. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=48&micode=11124&miview=inv2&mizig=210
Spoorweg als strategische lijn De spoorlijn Eindhoven–Venlo liep door het vroegere grondgebied van Mierlo-Hout en werd tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke militaire en logistieke lijn. Op 22 september 1944 vonden in en rond de spoorzone zware gevechten plaats tijdens de bevrijding van Mierlo-Hout. Herinneringslandschap Het huidige bevrijdingsmonument verwijst naar slachtoffers van deze gevechten. De […]
Tombs Grave.png Deze beeldbankregistratie documenteert Mierlo War Cemetery; dodenherdenking en is gekoppeld aan [[locatie|Mierlo War Cemetery]]. Herkomst en rechten Maker: PoppyMercier. Bron: Wikimedia Commons. Licentie/rechten: CC BY-SA 4.0. Bronpagina: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Tombs_Grave.png. Gebruik in de encyclopedie Het lokale pakketbestand wordt als illustratie gebruikt. Het bestand is als webversie opgenomen zonder inhoudelijke uitsnede.
Ton Maas Ton Maas maakte van de bewaarde dagboekjes van zijn vader Kees een historische publicatie. Zijn betekenis voor deze encyclopedie ligt daarom vooral in bronnenontsluiting: het transcriberen, ordenen en contextualiseren van een privéarchief zodat een persoonlijk oorlogsverhaal buiten de familiekring bestudeerd kan worden. Een familiearchief In het interview rond de verschijning van Liefs uit […]
22 september 2012 Een jaar na de onthulling werd het bevrijdingsmonument van Mierlo-Hout op 22 september 2012 uitgebreid. De uitbreiding voegde aanvullende namen en informatie over oorlogsslachtoffers toe. Daarmee ontwikkelde het monument zich van een eerste bevrijdingsherinnering tot een bredere lokale plaats van herdenking.
Verzet kende veel vormen Verzet tegen de bezetter bestond niet alleen uit gewapende acties. Het kon ook gaan om het verbergen van mensen, doorgeven van informatie, verspreiden van illegale berichten, vervalsen van documenten of saboteren van Duitse maatregelen. Lokale bronnen over Bethanië vermelden dat onderwijzend personeel tijdens de bezetting een verzetsrol had. Zulke verwijzingen laten […]
Bethanië als toevluchtsoord Na de bevrijding eindigde de oorlog voor Zuid-Nederland niet onmiddellijk. Het front schoof noord- en oostwaarts en grote groepen mensen raakten ontheemd. Huize Bethanië kreeg naast zijn militaire functie ook een belangrijke humanitaire rol. Volgens het Brabants Historisch Informatie Centrum werden in het laatste oorlogsjaar meer dan achthonderd vluchtelingen in Bethanië opgevangen. […]
Goederen in beslag voor de bezetter De Duitse bezetter kon goederen, gebouwen en vervoermiddelen vorderen voor militair gebruik. Dat gebeurde in heel Nederland en had ook gevolgen voor Mierlo. Paarden, fietsen, materialen en voedsel konden door regelgeving of directe vordering aan particulier gebruik worden onttrokken. Ook gebouwen kregen een militaire bestemming. Huize Bethanië werd door […]
Wilde zwijnen in Mierlo tijdens 1944–1945 Een terugblik in de Myerlese Koerier uit 1987 noemt een minder bekende episode uit de bevrijdingstijd: boeren in Mierlo zouden in 1944–1945 te maken hebben gekregen met verdwaalde wilde zwijnen. De auteur koppelt hun komst aan de oorlogshandelingen in de Ardennen en schrijft dat een grote jachtpartij werd georganiseerd […]
