Digitale Encyclopedie van Mierlo

Verhalen, plekken en mensen van Mierlo — met elkaar verbonden.

Zoek in de bestaande historische kennisbank zonder honderden dossiers tegelijk te laden. Elk resultaat opent op zijn vaste, canonieke MvM-adres.

Verkennen

Collecties

Bekijk de 18 hoofdthema’s

Resultaten

Zoeken naar “Oude woorden”

484 dossiers
Encyclopedie-artikel

Historische cafés

Cafés als sociale infrastructuur Historische cafés waren ontmoetingsplaatsen voor veel meer dan alleen drank. Verenigingen vergaderden er, schutters en sportclubs vierden er bijeenkomsten en inwoners kwamen er voor kaartspel, muziek en nieuws. Heemkundig onderzoek noemt café Het Zwaantje aan de Marktstraat als een van de oudste horecalocaties die lange tijd op dezelfde plek bleef bestaan. […]

Encyclopedie-artikel

Historische dorpskern

Geen strak gepland centrum De historische kern van Mierlo is in de loop van eeuwen gegroeid. De omgeving van de Luciakerk, Dorpsstraat, Heuvel, Marktstraat en oude verbindingswegen vormde geen vooraf ontworpen centrum, maar een netwerk van kerk, boerderijen, woningen, bestuurlijke gebouwen en kleine bedrijven. De cultuurhistorische inventarisatie wijst de omgeving van Zaagstelling, Heuvel en Dorpsstraat […]

Encyclopedie-artikel

Historische elftallen

Teamfoto’s als sporthistorische bron De eerste bekende elftalfoto van de in 1929 opgerichte M.V.C. dateert volgens het jubileumboek uit 1931. Elftalfoto’s laten meer zien dan spelersnamen. Tenues, sponsors, trainers, locaties en de achtergrond van het sportpark kunnen helpen om perioden te dateren. Van herenelftallen naar bredere club In 1939 waren er drie senioren- en twee […]

Encyclopedie-artikel

Historische geografie van Mierlo

Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]

Encyclopedie-artikel

Historische hoofdwegen

Mierlo tussen regionale routes Mierlo lag eeuwenlang op landroutes tussen plaatsen als Geldrop, Helmond, Asten, Stiphout en Nuenen. Het wegennet bestond uit een combinatie van lokale zandwegen en enkele routes met een bredere regionale functie. In de negentiende eeuw werd die infrastructuur stapsgewijs verbeterd. Een route maakte deel uit van de verbinding Eindhoven-Geldrop-Mierlo-Asten-Venlo. In 1856–1857 […]

Encyclopedie-artikel

Historische kranten als bron voor Mierlo

Historische kranten als bron voor Mierlo Kranten zijn onmisbaar voor gebeurtenissen die in officiële archieven slechts beperkt zichtbaar zijn: advertenties, sportuitslagen, verenigingsnieuws, ongelukken, winkelopeningen, feesten en publieke discussies. Tegelijkertijd zijn kranten tijdgebonden journalistieke bronnen en geen automatische feitenregisters. Wat de bronnen vastleggen De encyclopedie beschikt over een Delpher-zoekingang voor historische kranten over Mierlo en over […]

Encyclopedie-artikel

Historische ongevallen

Ongelukken als onderdeel van lokale geschiedenis Naast oorlog, brand en epidemieën werd Mierlo door de eeuwen heen getroffen door verkeers-, arbeids-, water- en andere ongevallen. Zulke gebeurtenissen komen vaak slechts één keer in een krantenbericht, politierapport of familiearchief voor. De twintigste eeuw bracht nieuwe risico’s: gemotoriseerd verkeer, industrie en luchtvaart. Heemkundekring Myerle publiceerde bijvoorbeeld over […]

Encyclopedie-artikel

Historische perceelsstructuren

Het landschap opgedeeld in duizenden stukken Het agrarische landschap van Mierlo bestond uit een fijn netwerk van percelen met verschillende eigenaren en gebruiksvormen. Grenzen werden gevormd door sloten, wallen, paden, hagen of eenvoudig door overeengekomen meetpunten. Maatboeken uit 1792 en 1810 registreerden al eigendom en oppervlakte. Vanaf 1832 maakte het kadaster de percelen systematisch meetbaar […]

Encyclopedie-artikel

Historische wandelkaart

Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]

Encyclopedie-artikel

Hockey

HC Mierlo sinds 1981 De huidige Hockey Club Mierlo werd volgens de officiële clubinformatie opgericht op 31 december 1981. De vereniging speelt op Sportpark ’t Oudven aan de Oudvensestraat. De accommodatie werd door de jaren heen sterk gemoderniseerd en beschikt tegenwoordig over kunstgrasvelden en een eigen clubhuis. Een familieclub HC Mierlo richt zich op jeugd […]

Encyclopedie-artikel

Hoefsmid

Specialist voor werkpaarden Zolang paarden dagelijks werden gebruikt voor landbouw en vervoer, was hoefverzorging essentieel. De hoefsmid bekapte hoeven en bracht hoefijzers aan wanneer gebruik en ondergrond dat vereisten. Het werk vroeg kennis van zowel metaalbewerking als het dier. Een verkeerd passend hoefijzer kon kreupelheid veroorzaken en daarmee direct de trekkracht van een boerenbedrijf aantasten. […]

Encyclopedie-artikel

Hofgoed

Een van de kasteelboerderijen Het Hofgoed was een boerderij aan de Kasteelweg die tot het historische bezit rond het Kasteel van Mierlo behoorde. Op de kadastrale kaart van 1832 stond de hoeve in bezit van baron M.G.K. van Scherpenzeel-Heusch. In de negentiende en twintigste eeuw wisselde het Hofgoed meerdere malen van eigenaar. In 1936 werd […]

Encyclopedie-artikel

Hooien

Wintervoer maken in de zomer Gras uit beemden en weilanden werd gemaaid en gedroogd tot hooi. Dat hooi was nodig om runderen en andere dieren door de winter te voeren wanneer weinig vers gras beschikbaar was. Het werk was sterk afhankelijk van droog weer. Maaien, keren, drogen, bijeenbrengen en binnenhalen moesten op het juiste moment […]

Encyclopedie-artikel

Horeca

Van herberg tot restaurant Horeca heeft in Mierlo een lange geschiedenis. Herbergen boden drank, eten, onderdak en ruimte voor bijeenkomsten. Cafés werden later belangrijke plaatsen voor verenigingen, kaartclubs, feesten en vergaderingen. Lokale brouwerijen waren nauw verbonden met deze herbergen. Toen de brouwerijen verdwenen, bleef de horecafunctie zelf bestaan en veranderde het aanbod richting cafés, restaurants […]

Encyclopedie-artikel

Hotels

Overnachten in en rond het dorp De oudste vorm van logies was de herberg. Reizigers konden er eten, drinken en overnachten, terwijl stalling voor paard of wagen eveneens belangrijk kon zijn. In de twintigste eeuw ontstonden modernere hotel- en recreatievoorzieningen. De ligging tussen Eindhoven, Helmond en natuurgebieden maakte Mierlo ook aantrekkelijk voor zakelijke bezoekers, sportteams […]

Encyclopedie-artikel

Houtschat en houtrechten in Mierlo

Houtschat en houtrechten in Mierlo Houtschat en houtrechten in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]

Encyclopedie-artikel

Huisartsenzorg

Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]

Encyclopedie-artikel

Huisremedies

Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]

Encyclopedie-artikel

Huisslacht

Het varken werd op het erf verwerkt Huisslacht was lange tijd een vast onderdeel van het winterse boerenleven. Een slager of gespecialiseerde thuisslachter kwam naar het erf om een varken te slachten en verder te verwerken. Heemkundekring Myerle noemt onder meer Wim van Gerven als thuisslachter. Ook slager Janus van den Wittenboer trok in de […]

Encyclopedie-artikel

HUP

Hotel en groot sportcentrum HUP aan de Arkweg combineert hotel, sportclub, recreatie en zakelijke voorzieningen. Het complex stond eerder bekend als Carlton De Brug. Volgens HUP omvat het huidige sport-, fun- en wellnessaanbod ongeveer 10.000 vierkante meter. Tot de faciliteiten behoren onder meer fitness, zwembad, squash, tennis, zaalsporten en voetbalvoorzieningen. Bijzondere betekenis voor voetbal HUP […]

Encyclopedie-artikel

Ignatius De Haes en de Mierlose textielindustrie

De naam De Haes wordt onderdeel van Mierlo De Mierlose fabriek die generaties inwoners eenvoudig ‘De Haes’ noemden, ontstond uit een Eindhovense textielonderneming. Grondlegger Ignatius de Haes was al in 1904 overleden toen zijn kinderen de onderneming verder uitbouwden. Op 20 maart 1916 kochten zij grond aan de Brugstraat in Mierlo. Nog datzelfde jaar werd […]

Encyclopedie-artikel

Indiëgangers uit Mierlo

Oorlog en dekolonisatie na 1945 Voor tientallen Mierlose gezinnen eindigde de militaire onzekerheid niet in 1945. Mierlose mannen werden als oorlogsvrijwilliger of dienstplichtige uitgezonden naar Nederlands-Indië/Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Een lokale bron vermeldt 66 Mierlose militairen die in de periode 1946–1950 behouden terugkeerden. Het thuisfront hield contact via onder meer het speciaal voor hen […]

Encyclopedie-artikel

Industriële textiel

Van thuiswevers naar fabrieken Mierlo had in de negentiende eeuw veel thuiswevers. In de vroege twintigste eeuw verschoof de textielproductie naar fabrieksgebouwen met mechanische getouwen. Willem Swinkels begon in 1900 met een haspelarij aan de latere Brugstraat en breidde in 1912 uit met een weverij. In 1916 kwamen De Haes in Mierlo-Dorp en de Tijken- […]

Encyclopedie-artikel

Industrieterrein Mierlo rond 1970

Industrieterrein Mierlo rond 1970 Rond 1970 kreeg de industriële ontwikkeling van Mierlo een nieuwe ruimtelijke vorm. In de heemkundige reconstructie van Koolen Conserven wordt vermeld dat de gemeente Mierlo in 1970 een industrieterrein ontwikkelde en dat Koolen en Hansen Transport tot de eerste vestigers behoorden. Daarmee verschoof bedrijvigheid verder van verspreide werkplaatsen en fabriekspanden in […]