Hoofdthema

09. Zorg & sociaal leven

Ontdek de geschiedenis van zorg en sociaal leven in Mierlo, met verhalen over gezondheid, armenzorg, verenigingen en onderlinge hulp.

Samengestelde kennislaag

Dossiers binnen dit thema

120 dossiers
Encyclopedie-artikel

Epidemieën

Ziekte kon een dorp ontwrichten Besmettelijke ziekten vormden vóór moderne hygiëne, vaccinatie en antibiotica een voortdurende bedreiging. Mierlo werd in verschillende eeuwen getroffen door epidemieën die in korte tijd veel slachtoffers maakten. De lokale Canon noemt als belangrijke voorbeelden pest in 1636, rode loop in 1779, pokken in 1824 en cholera vanaf 1830. Van gebed […]

Bron

Erfgoedcentrum Kloosterleven – Archief Franciscanessen van Oirschot

Organisatie: Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven. Type: congregatiearchief. Gebruik: Franciscanessen van Oirschot, vestigingen, onderwijs, zorg, bouwstukken en religieus leven; bruikbaar voor Mierlo/Bethanië. Toegang: AR-Z069. Bronkwaliteit: B. Redactioneel: Particulier archief; inzage kan toestemming vereisen. Gebruik inventarisstukken voor concrete Mierlose details. URL: https://www.archieven.nl/nl/zoeken?miadt=1212&miaet=1&micode=AR-Z069&miview=inv2&mizig=210

Persoon

Francis Ververs

Francis Ververs was vanaf 10 juli 1810 burgemeester van Mierlo en stond aan het hoofd van de gemeente in een periode waarin lokaal bestuur, armenzorg en volksgezondheid sterk op de burgemeester steunden. Beoordeling in 1813 Een publicatie in D’n Myerlese Koerier bespreekt een contemporaine beoordeling van burgemeesters uit 1813. Ververs was toen 52 jaar, in […]

Encyclopedie-artikel

Franciscanessen als zorgverleners

Vanaf 1874 in Mierlo Acht Franciscanessen van Oirschot vestigden zich op 28 november 1874 in Mierlo. Zij kwamen voor onderwijs, maar kregen ook een belangrijke zorgtaak. De nieuwe gebouwen tegenover de pastorie boden ruimte voor klooster, school en het opnieuw georganiseerde Apostelhuis. Aanvankelijk wilden de oudere mannen liever bij particulieren blijven wonen, waardoor het gasthuis […]

Encyclopedie-artikel

Gasthuis

Meerdere betekenissen door de eeuwen heen Het woord gasthuis kan in de Mierlose geschiedenis tot verwarring leiden. Het zestiende-eeuwse Apostelhuis was al bedoeld als hospitaal of gasthuis voor twaalf oude mannen. In 1874 ontstond tegenover de pastorie opnieuw een complex waarin oude mannen konden worden opgenomen. Vanaf 1881 verbleven daar daadwerkelijk bewoners. Nieuw gasthuis in […]

Encyclopedie-artikel

Geboortezorg

Van vroedvrouw aan huis naar georganiseerde moeder- en kindzorg Bevallingen vonden vroeger vrijwel altijd thuis plaats. De vroedvrouw begeleidde de geboorte, terwijl familie en buurvrouwen praktische ondersteuning boden. In de negentiende eeuw kwam de gemeentelijke medische armenzorg erbij. In de twintigste eeuw namen huisartsen, vroedvrouwen en kruisverenigingen gezamenlijk een groter deel van de professionele geboorte- […]

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Buurttuin met Aandacht

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Gebruik: gemeentelijke terugblik die de opening van de Buurttuin met Aandacht als sociale ontmoetingsplek noemt. URL: https://www.geldrop-mierlo.nl/na-36-jaar-politiek-zet-wethouder-hans-van-de-laar-een-komma-geen-punt

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Hulp in en om het huis

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Gebruik: huidige verdeling tussen gemeentelijke ondersteuning en persoonlijke verzorging/verpleging via thuiszorg en Zorgverzekeringswet. URL: https://www.geldrop-mierlo.nl/hulp-in-en-om-het-huis

Bron

Gemeente Geldrop-Mierlo – Mantelzorg

Bronhouder: Gemeente Geldrop-Mierlo. Gebruik: actuele gemeentelijke uitleg over mantelzorg, ondersteuning en respijtzorg. URL: https://www.geldrop-mierlo.nl/mantelzorg

Encyclopedie-artikel

Gezusters Ronz als wijkzusters in Mierlo

Gezusters Ronz als wijkzusters in Mierlo De gezusters Ronz behoren tot de markante namen uit de twintigste-eeuwse zorggeschiedenis van Mierlo. In de lokale bronnen worden twee zussen genoemd die in 1933 als wijkzusters naar Mierlo kwamen en tot 1957 zorg verleenden. Hun werk viel in een periode waarin professionele zorg nog veel sterker dan tegenwoordig […]

Bron

Heemkundekring Myerle – Het Apostelhuis

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: akte 1545, stichting voor twaalf oude mannen, reglement, beheer en ligging nabij Helmondse grens. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/Het_bekijken_waard/geschheeren/heeren_9.html

Bron

Heemkundekring Myerle – Mierlo Puzzel 2014 Wit-Gele Kruis

Type: lokale historische bron / contemporaine publicatie. Gebruik: lokale kennisvraag die de opening van een Mierlose Wit-Gele-Kruisvestiging in 1933 documenteert en zuster Ronz als eerste wijkzuster aanwijst. Redactioneel: De puzzel is een secundaire publieksbron; de datering wordt daarom gecombineerd met zorg- en periodiekbronnen. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/puzzel_2014.html

Bron

Heemkundekring Myerle – Nieuwsbrief mei 2026 Zorg in Mierlo

Type: lokale historische bron / contemporaine publicatie. Gebruik: samenvatting van de tentoonstelling Zorg in Mierlo; gezusters Ronz 1933–1957; zuster Timmers in Mierlo-Hout; opvolgende wijkzusters; huisartsen; liefdadigheidsverenigingen; zorggebouwen en de koppeling met 75 jaar EHBO. URL: https://heemkundekringmyerle.nl/publicaties/nieuwsbrief/2026/2026-05.pdf

Bron

Heemkundekring Myerle – Waterleiding Mierlo 1932

Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: officiële opening van de Mierlose waterleiding in 1932, betekenis voor drinkwaterkwaliteit en brandbestrijding. Bronkwaliteit: B. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2015/1-2015%20website.pdf

Bron

Heemkundekring Myerle – Zorg in Mierlo 2026

Gebruik: overzicht van de ontwikkeling van lokale zorg, het Wit-Gele Kruisgebouw, wijkzusters, consultatiebureau, huisartsen en liefdadigheidsverenigingen, samengesteld voor het jaarthema Zorg in Mierlo.

Encyclopedie-artikel

Heilige Geestmeesters en de armenkas

Heilige Geestmeesters en de armenkas Voor de moderne sociale zekerheid werd plaatselijke armenzorg georganiseerd via kerkelijke en bestuurlijke structuren. Heilige Geestmeesters beheerden goederen en middelen die voor ondersteuning van behoeftigen bestemd waren. In Mierlo raakt dit onderwerp aan latere armmeesters en aan fondsen, maar de functies mogen niet zonder meer als identiek worden behandeld. Het […]

Persoon

Hendrien Raijmakers-Passchiers

Hendrien Raijmakers-Passchiers Hendrien Raijmakers-Passchiers behoort tot de vroegste Mierlose vroedvrouwen van wie een langere beroepsperiode in de lokale bronnen concreet kan worden gevolgd. Haar werk maakt zichtbaar hoe geboortezorg in de achttiende eeuw niet alleen een familie- en vrouwenzaak was, maar ook onderdeel van door het dorpsbestuur georganiseerde armenzorg. Wat de bronnen laten zien De […]

Persoon

Hendrik van Stekelenborg

Hendrik van Stekelenborg Hendrik van Stekelenborg combineerde in het begin van de negentiende eeuw een bestuurlijke functie met het beroep van vroedmeester. Daarmee staat hij op een interessant kruispunt van lokale overheid, medische professionalisering en geboortezorg. Wat de bronnen laten zien De historische reconstructie vermeldt dat Hendrik in 1805 als schepen werd aangesteld. Twee jaar […]

Vereniging

Herwonnen Levenskracht Mierlo

Herwonnen Levenskracht Mierlo Herwonnen Levenskracht was in Mierlo een lokale afdeling van een landelijke katholieke gezondheids- en solidariteitsorganisatie. Rond de Toren meldde in 1966 het veertigjarig bestaan; daarmee ligt het begin rond 1926. De organisatie zamelde geld in en richtte zich aanvankelijk sterk op tuberculosebestrijding, maar verbreedde haar hulp later naar andere vormen van ziekte, […]

Gebouw

Hof van Bethanië

Nieuwbouw vanaf 2005 In 2005 begon de gefaseerde afbraak van het oude Bethanië-complex en de bouw van Hof van Bethanië. Bij de nieuwbouw werd een historische gevelpartij van het in 1874 begonnen kloostercomplex behouden en in de nieuwe bebouwing opgenomen. Daarmee bleef een zichtbaar element van de oudere zorg- en kloostergeschiedenis behouden. Zorgfuncties gecombineerd In […]

Encyclopedie-artikel

Hondsdolheid en hondenmaatregelen in Mierlo

Hondsdolheid en hondenmaatregelen in Mierlo beschrijft hoe de gemeente in de negentiende en vroege twintigste eeuw reageerde op de dreiging van razende of mogelijk besmette honden. Het onderwerp ligt op het snijvlak van volksgezondheid, dierenbeheer en politietoezicht. Waarschuwingsplicht vanaf 1818 In 1818 verscheen volgens de lokale ziektegeschiedenis een provinciale publicatie die burgemeesters verplichtte omliggende gemeenten […]

Persoon

Huisarts A.C. Mutsaerts

Huisarts A.C. Mutsaerts A.C. Mutsaerts was een huisarts die in de lokale bronnen zichtbaar wordt als opvolgende of aanvullende arts naast de bekende Mierlose huisarts Emiel Kerssemakers. De zorgtentoonstelling van 2026 noemt beiden in één historische lijn: Kerssemakers verleende vanaf 1934 decennialang medische hulp en later zorgde dokter Mutsaerts mee voor de medische ondersteuning van […]