Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek de geschiedenis van zorg en sociaal leven in Mierlo, met verhalen over gezondheid, armenzorg, verenigingen en onderlinge hulp.
Samengestelde kennislaag
Lang afhankelijk van artsen buiten het dorp Professionele medische zorg kwam in Mierlo relatief laat structureel op gang. Inwoners deden onder meer een beroep op artsen uit Helmond en Geldrop. In de negentiende eeuw organiseerde de gemeente een armenpraktijk. Plattelandsheelmeester Jacobus van Hout verzorgde samen met vroedvrouw Maria Anna van Stekelenborg onvermogende patiënten. Na zijn […]
Kennis uit ervaring en overlevering Wanneer een arts niet direct beschikbaar was, gebruikten huishoudens middelen die zij uit familieoverlevering, volksgeneeskunde of praktische ervaring kenden. Kruiden, warme doeken, voeding, rust en eenvoudige wondverzorging konden daarbij een rol spelen. Sommige middelen hadden een werkzame basis, andere waren vooral traditie of bijgeloof. Het onderscheid was voor mensen zonder […]
Naam vanaf 1932 Huize Bethanië ontstond uit een veel langere geschiedenis van klooster, onderwijs en ouderenzorg. In 1932 namen de Franciscanessen de gebouwen en grond van het kerkbestuur over en werd een nieuw kloostercomplex met kapel en gasthuis gebouwd naar ontwerp van F.J. Vervest. Vanaf dat jaar werd de naam Huize Bethanië gebruikt. Zorggebouw én […]
Jaarthema Zorg in Mierlo 2026 Heemkundekring Myerle koos voor 2026 het jaarthema Zorg in Mierlo. Het thema bracht verschillende onderdelen van de lokale gezondheids- en welzijnsgeschiedenis bijeen: armenzorg, religieuze ouderenzorg, wijkverpleging, geboortezorg, huisartsen, EHBO en de ontwikkeling van zorggebouwen. Het onderwerp is voor de encyclopedie relevant omdat een jaarthema niet alleen terugkijkt, maar ook actief […]
Jacobus van Hout Jacobus van Hout was een negentiende-eeuwse genees-, heel- en verloskundige die in Mierlo een belangrijke rol speelde in de armenpraktijk en bij koepokinentingen. Zijn loopbaan toont hoe de gemeente probeerde een structurele medische voorziening op te bouwen in een periode waarin provinciale toezichthouders kritiek hadden op de lokale zorg. Wat de bronnen […]
Zorg als religieuze opdracht De katholieke kerk speelde eeuwenlang een grote rol bij armen- en ouderenzorg. Liefdadigheid werd gezien als christelijke plicht en kreeg vorm via fondsen, collectes, parochiële verenigingen en religieuze congregaties. Het Apostelhuis was een vroeg Mierloos voorbeeld. In de negentiende eeuw kwamen daar de Franciscanessen bij, die onderwijs, armenzorg en verzorging van […]
Kinderpokkenuitbraak in Mierlo in 1824 In het voorjaar van 1824 kreeg Mierlo te maken met kinderpokken nadat een rondreizend gezin in het dorp was aangekomen. De uitbraak is goed bruikbaar om te laten zien hoe een negentiende-eeuws gemeentebestuur omging met melding, isolerende waarschuwingen en de nog jonge praktijk van vaccinatie. Wat de bronnen laten zien […]
Kleutercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo In 1967 kondigde het Wit-Gele Kruis in Mierlo via Rond de Toren een kleutercursus aan. Geïnteresseerden konden zich bij de wijkzuster melden. Zo’n korte aankondiging lijkt alledaags, maar is historisch waardevol omdat zij laat zien hoe gezondheidsvoorlichting in het dorp praktisch werd georganiseerd. Het kruiswerk richtte zich niet […]
Kloosterarchieven over Mierlo Religieuze congregaties speelden een grote rol in zorg en onderwijs, maar hun eigen archieven bevinden zich niet altijd in het gemeentearchief. Voor Mierlo zijn vooral de archieven van de Franciscanessen en de Broeders van de Christelijke Scholen belangrijke onderzoeksingangen. Wat de bronnen vastleggen Het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven beheert archieven van de Franciscanessen […]
28 november 1874 Op 28 november 1874 vestigden acht Franciscanessen van Oirschot zich in Mierlo. Zij betrokken een complex waarin klooster, onderwijs en zorgfuncties samenkwamen. Langdurige invloed De komst van de zusters kreeg grote betekenis voor meisjesonderwijs, kleuteronderwijs, ouderenzorg en het latere Huize Bethanië. De religieuze gemeenschap bleef meer dan een eeuw met Mierlo verbonden.
Kwakzalvers in Mierlo Historische kern In een tijd waarin professionele medische zorg beperkt bereikbaar was, bestond naast huisarts, vroedvrouw en apotheker een wereld van huismiddelen, rondtrekkende genezers en kwakzalverij. De Myerlese Koerier behandelt dit als een eigen onderdeel van een reeks over bijgeloof, heksen en kwakzalvers. Voor de encyclopedie is vooral van belang welke praktijken […]
Lucie van Bree Lucie van Bree was in de tweede helft van de achttiende eeuw gedurende vele jaren vroedvrouw in Mierlo. Haar lange ambtsperiode en de verhoging van haar tractement geven een zeldzaam concreet beeld van de financiële waardering van verloskundige zorg door het lokale bestuur. Wat de bronnen laten zien De Myerlese Koerier vermeldt […]
Magret Teuwen-Dingelstad Magret Teuwen-Dingelstad was begin jaren zeventig als verloskundige in Mierlo werkzaam. Haar naam staat in de historische reconstructie van de lokale vroedvrouwen- en kraamzorggeschiedenis in de Myerlese Koerier. Het dossier is belangrijk omdat geboortezorg vaak als algemeen onderwerp wordt beschreven, terwijl de feitelijke zorg door concrete vrouwen werd geleverd die bij veel gezinnen […]
Oude praktijk, moderne naam Familieleden en buren verzorgen hulpbehoevenden al eeuwen. De moderne term mantelzorg maakt zichtbaar dat deze langdurige, onbetaalde zorg een afzonderlijke maatschappelijke betekenis heeft. Waar vroegere gezinnen vaak vanzelfsprekend voor ouderen en zieken moesten zorgen omdat weinig alternatieven bestonden, functioneert mantelzorg tegenwoordig naast professionele zorg. Ondersteuning voor de mantelzorger De gemeente Geldrop-Mierlo […]
Margot van de Bunt-Le Roux Margot van de Bunt-Le Roux behoort tot de langdurig werkzame verloskundigen die in de lokale zorggeschiedenis van Mierlo worden genoemd. De Myerlese Koerier beschrijft een loopbaan van 44 jaar in Geldrop, Mierlo en Brandevoort en vermeldt dat zij in september 2014 stopte. Haar beroepsperiode overspant daarmee meerdere generaties en een […]
Maria Anna van Stekelenborg Maria Anna van Stekelenborg werkte in de negentiende eeuw als vroedvrouw in Mierlo en was samen met plattelandsheelmeester Jacobus van Hout betrokken bij de armenpraktijk. Haar dossier laat zien dat gemeentelijke gezondheidszorg in die periode als een gedeelde taak van verschillende lokale beroepsbeoefenaren werd georganiseerd. Wat de bronnen laten zien De […]
Maria Verheugt Historische kern Maria Johanna Josephina Verheugt werd in 1921 in Mierlo geboren als dochter van burgemeester Johannes Cornelis Verheugt. In het dorp bleef zij bekend als “Zus van de burgemister”. De lokale biografische reconstructie beschrijft haar als sociaal bewogen vrouw, haar opleiding en haar latere maatschappelijke werk buiten Mierlo. Tijdens de bevrijdingsperiode boden […]
Medische armenzorg in Mierlo rond 1840 Rond 1840 werd de gebrekkige medische hulp aan arme inwoners van Mierlo onderwerp van provinciale kritiek. De reactie van het gemeentebestuur laat zien hoe gezondheidszorg vóór ziekenfondsen en moderne huisartsenzorg lokaal werd georganiseerd via betaalde armenpraktijken. Wat de bronnen laten zien De Myerlese Koerier beschrijft dat de Provinciale Commissie […]
Mierlo in 1888: bestuur, bevolking en voorzieningen brengt het gemeentelijke jaarverslag van 1888 samen tot een momentopname van het dorp. Het jaarverslag behandelt bevolking, bestuur, financiën, eigendommen, gezondheid, politie, onderwijs en landbouw. Bevolking en verkiezingen Op 1 januari 1888 telde Mierlo volgens de uitgewerkte bron 2602 inwoners. Geboorte en vestiging voegden in de loop van […]
Mierlo tijdens de Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog werd niet op Mierloos grondgebied uitgevochten, maar de jaren 1914–1918 veranderden ook hier het dagelijks leven. Nederland bleef neutraal, terwijl direct over de grens in België oorlog werd gevoerd. Daardoor kreeg een Brabants dorp als Mierlo te maken met mobilisatie, onzekerheid, vluchtelingen, prijsstijgingen en steeds meer overheidsbemoeienis […]
Zorg is verdeeld over meerdere systemen De moderne zorg rond Mierlo bestaat niet meer uit één dorpsdokter, één klooster of één armenfonds. Huisartsen, apotheek, fysiotherapie, thuiszorg, ziekenhuizen, gemeentelijke ondersteuning en welzijnsorganisaties hebben ieder een eigen taak. Voor ondersteuning bij zelfstandig wonen of huishoudelijke problemen kunnen inwoners bij de gemeente en het CMD terecht. Persoonlijke verzorging […]
Moedercursussen van het Wit-Gele Kruis in Mierlo Voorlichting aan aanstaande en jonge moeders was een belangrijk onderdeel van de twintigste-eeuwse preventieve gezondheidszorg. In Mierlo gebeurde dit onder meer via het Wit-Gele Kruis en de wijkzusters. De lokale bronnen noemen cursussen, een bureau voor aanstaande moeders en consultatie rond zuigelingen. Daarmee werd kennis over zwangerschap, geboorte […]
Mond- en-klauwzeer in Mierlo in 1926 legt een concrete uitbraak van mond- en-klauwzeer vast in een periode waarin veehouderij een belangrijk onderdeel van het Mierlose platteland vormde. De uitbraak van april 1926 De lokale ziektegeschiedenis vermeldt dat in april 1926 in Mierlo dertig stallen met ongeveer zeventig stuks vee besmet waren met mond- en-klauwzeer. Dat […]
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Auteur: Rinie Weijts. Gebruik: armoede rond 1765, misoogst, strenge winter, armenkas en conflict rond kerkcollectes. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1993-1.PDF
