Ga naar inhoud
Hoofdthema
Ontdek de geschiedenis van zorg en sociaal leven in Mierlo, met verhalen over gezondheid, armenzorg, verenigingen en onderlinge hulp.
Samengestelde kennislaag
De nalatenschap achter het Apostelhuis Met ‘Stichting Van Enckevoirt’ wordt in de Mierlose geschiedenis de vermogens- en beheersstructuur rond de nalatenschap van kardinaal Willem van Enckevoirt bedoeld. Historische bronnen spreken vooral van de stichting of fundatie van het Apostelhuis. Inkomsten kwamen uit bezittingen, verpachtingen en andere rechten. Een rentmeester beheerde die middelen; later lag het […]
Studiebeurzen van Jan Damen De nalatenschap van Jan Damen kreeg in Mierlo ook betekenis via studieondersteuning. Dit dossier richt zich niet opnieuw op zijn volledige biografie, maar op de langdurige werking van een fonds of fundatie waarmee opleiding voor begunstigden mogelijk werd gemaakt. Zulke beurzen laten zien hoe religieuze nalatenschappen, familieverbanden en onderwijs met elkaar […]
Susanna van Stekelenborg was vanaf 1881 officieel vroedvrouw in Mierlo en oefende het beroep uit tot haar overlijden op 10 februari 1924. Zij volgde haar tante Maria Anna van Stekelenborg op. Opleiding en familiepraktijk Susanna was een nicht van Maria Anna van Stekelenborg en kleindochter van vroedmeester Hendrik van Stekelenborg. Op 22 juli 1881 behaalde […]
Tentoonstelling Zorg in Mierlo 2026 In het voorjaar van 2026 organiseerde Heemkundekring Myerle in het atrium van Hof van Bethanië de tentoonstelling Zorg in Mierlo. De expositie vormde een belangrijk publiek onderdeel van het gelijknamige jaarthema. Aan de hand van historische foto’s, zorgvoorwerpen en voorbeelden van gebouwen werd zichtbaar gemaakt hoe lokale gezondheids- en welzijnszorg […]
Zorg aan huis heeft oude wortels Thuis zorgen is veel ouder dan de term thuiszorg. Eeuwenlang namen familieleden en buren de verzorging van zieken en ouderen op zich. In de twintigste eeuw werd professionele zorg aan huis georganiseerd via kruisverenigingen en wijkverpleegkundigen. In Mierlo kwamen vanaf 1933 de gezusters Ronz en later andere wijkzusters bij […]
Tuberculoseonderzoek in Mierlo in 1966 In het najaar van 1966 werd in Mierlo een algemeen bevolkingsonderzoek op tuberculose voorbereid. Een contemporaine aankondiging in Rond de Toren vermeldt dat het onderzoek van 10 tot en met 17 november zou plaatsvinden en dat inwoners boven een bepaalde leeftijd vooraf een enquêtekaart ontvingen. Het gemeentebestuur riep inwoners op […]
Vaccinatiegeschiedenis in Mierlo Vaccinatie is een geschikt onderwerp om de overgang van traditionele ziektebestrijding naar georganiseerde volksgezondheid in Mierlo zichtbaar te maken. Vooral pokken vormden in de negentiende eeuw een directe aanleiding voor registratie, toezicht en inenting. Het dossier behandelt niet alleen medische techniek, maar ook de rol van gemeentebestuur, artsen, ouders en scholen. Pokken […]
Hulp was ooit afhankelijk van lokale middelen Eeuwenlang hing steun bij armoede, ziekte en ouderdom af van familie, kerkelijke fondsen, liefdadige verenigingen en gemeentelijke armenzorg. Het Apostelhuis is daarvan een vroeg voorbeeld. Later kwamen armenbesturen, de Tafel van de Heilige Geest, Vincentius- en Elisabethverenigingen en gemeentelijk betaalde geneeskundige hulp. Rechten in plaats van uitsluitend gunsten […]
Vincentiusvereniging Mierlo Katholieke liefdadigheidsvereniging die lokale armen en gezinnen ondersteunde. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern Lokale zorggeschiedenis noemt de Vincentius a Paulo Vereniging als één […]
Bethanië als toevluchtsoord Na de bevrijding eindigde de oorlog voor Zuid-Nederland niet onmiddellijk. Het front schoof noord- en oostwaarts en grote groepen mensen raakten ontheemd. Huize Bethanië kreeg naast zijn militaire functie ook een belangrijke humanitaire rol. Volgens het Brabants Historisch Informatie Centrum werden in het laatste oorlogsjaar meer dan achthonderd vluchtelingen in Bethanië opgevangen. […]
Gemeentelijk betaalde geboortehulp Vroedvrouwen waren al vroeg onderdeel van de Mierlose zorg. In de achttiende eeuw betaalden de borgemeesters een jaarlijks tractement aan verschillende vroedvrouwen. Bekende voorbeelden zijn Jenneke van Eijck-Knapen, vroedvrouw van 1753 tot 1755; Anna Maria Dijstelblom, werkzaam van 1757 tot 1766; Lucie van Bree, die van 1767 tot 1783 bleef; en Antonetta […]
Vrouwelijke standsorganisaties in Mierlo Vrouwelijke standsorganisaties speelden in de twintigste eeuw een rol in het sociale en verenigingsleven van Mierlo. Het jubileumverhaal over ZijActief laat een lijn zien van Boerinnenbond via KVO naar de huidige vereniging. Een contemporaine bron uit 1966 toont daarnaast dat meerdere vrouwelijke organisaties uit Mierlo-Dorp en Mierlo-Hout gezamenlijk optraden als plaatselijk […]
Waterleiding in Mierlo De ingebruikname van de waterleiding in 1932 was een belangrijke stap in de modernisering van Mierlo. Tot dan toe waren huishoudens voor drinkwater in belangrijke mate afhankelijk van putten. De kwaliteit daarvan kon sterk verschillen en was kwetsbaar voor verontreiniging. Lokale gezondheidsproblemen uit de periode vóór de waterleiding laten zien waarom schoon […]
Meer dan medische zorg Welzijn gaat over kunnen deelnemen aan het dagelijks leven: contact met anderen, zelfstandig functioneren, zinvolle activiteiten, veiligheid en ondersteuning wanneer dat niet vanzelf gaat. Historisch werden zulke taken vaak door familie, kerk, buurtschap en verenigingen gedragen. Armenzorg, bezoek aan zieken en vrijwilligerswerk liepen in elkaar over. Sociaal domein In de moderne […]
Wijkzusters Remmen, De Vries en De Putter in Mierlo Na de lange werkperiode van de gezusters Ronz werd de Mierlose wijkverpleging voortgezet door andere verpleegkundigen. In de lokale historische bronnen worden zuster Remmen, zuster De Vries en zuster De Putter expliciet genoemd. Hun namen illustreren de continuïteit van een zorgmodel waarin de wijkzuster letterlijk de […]
Wijkzusters van Mierlo Wijkverpleegkundigen als spil tussen gezinnen, artsen en georganiseerde kruiszorg. Dit onderwerp krijgt een zelfstandig dossier omdat het een eigen plaats heeft in de geschiedenis van Mierlo en niet voldoende zichtbaar wordt wanneer het slechts als detail in een groter overzichtsartikel blijft staan. Historische kern In 1933 kwamen volgens de heemkundekring de zussen […]
Willem Dekkers Willem Dekkers was een Mierlo-Houtenaar wiens levensloop een directe verbinding legt tussen het dorp en de medische hulpverlening tijdens de Eerste Wereldoorlog. Zijn verhaal is bijzonder omdat de oorlog in het neutrale Nederland vaak via mobilisatie, vluchtelingen en schaarste wordt verteld, terwijl Dekkers juist over de grens in België met vervoer en ambulancewerk […]
Van Mierlo naar de hoogste kringen van de Kerk Willem van Enckevoirt — in bronnen ook Van Enckenvoirt geschreven — werd in 1464 in het gebied van Mierlo-Hout geboren. De lokale overlevering verbindt zijn geboorte met het gehucht Beerenbroek. Hij koos voor een kerkelijke loopbaan en studeerde vermoedelijk eerst in ‘s-Hertogenbosch en Leuven. Vanaf 1489 […]
Wit-Gele Kruis in Mierlo Het Wit-Gele Kruis vormde in de twintigste eeuw een herkenbare schakel in de georganiseerde gezondheidszorg van Mierlo. Lokale bronnen plaatsen de Mierlose afdeling in 1933. Het werk was zichtbaar in wijkverpleging, zuigelingen- en kraamzorg, gezondheidsvoorlichting en cursussen en werd later vanuit het wijkgebouw georganiseerd. Historische kern Lokale bronnen plaatsen een vestiging […]
Wit-Gele Kruisgebouw aan de Hertenkampstraat Het Wit-Gele Kruisgebouw aan de Hertenkampstraat was een herkenbare fysieke plek in de ontwikkeling van de georganiseerde gezondheidszorg in Mierlo. De zorggeschiedenis van het dorp speelde zich lang vooral thuis af: wijkzusters gingen naar gezinnen, artsen hielden praktijk en religieuze instellingen boden zorg aan ouderen en zieken. Een eigen wijkgebouw […]
Van thuis verplegen naar wijkverpleging Zieken werden vroeger vooral thuis verzorgd. Familieleden droegen de dagelijkse zorg, terwijl arts of vroedvrouw slechts op bepaalde momenten kwam. Met de komst van religieuze zusters, gemeentelijke geneeskundige hulp en later kruisverenigingen ontstond een professioneler netwerk. De oprichting van het Wit-Gele Kruis rond 1930 was voor Mierlo een belangrijk omslagpunt. […]
Zorg begon in huis en buurt Vóór de komst van professionele artsen en verpleegkundigen werd ziekte in Mierlo vooral binnen gezin, familie en buurt opgevangen. Rust, voeding, warmte, kruiden en praktische ervaring vormden de belangrijkste middelen. Bij ernstige problemen kon een vroedvrouw, geestelijke, chirurgijn of geneesheer van buiten het dorp worden ingeschakeld, maar zulke hulp […]
Zuster Timmers in Mierlo-Hout Zuster Timmers was een wijkzuster die langdurig in Mierlo-Hout werkzaam was. In de recente historische samenvatting over Zorg in Mierlo wordt haar inzet op bijna dertig jaar geschat. Contemporaine nummers van Rond de Toren laten bovendien zien dat zij in de jaren zestig rechtstreeks in de lokale doktersdienst werd vermeld, met […]
Religie, onderwijs en zorg Op 28 november 1874 vestigden acht Franciscanessen van Oirschot zich in Mierlo. Zij betrokken een complex waarin klooster, kapel, school en Apostelhuis waren samengebracht. De gemeenschap stond in de traditie van de Franciscanessen Penitenten-Recollectinen en combineerde gebed met actieve dienstbaarheid. De Franciscanessen van Oirschot kwamen in 1874 naar Mierlo. Onderwijs vormde […]
