Ga naar inhoud
Hoofdthema
Verken buurten, straten en historische geografie van Mierlo en ontdek hoe namen, grenzen, gehuchten en woongebieden zich ontwikkelden.
Samengestelde kennislaag
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 2021 nr. 2. Gebruik: interactieve historische-geografiekaart, eerste officiële kadastrale kaarten van 1832 en digitale reconstructie van percelen door de tijd. URL: https://heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/2021/2-2021.pdf
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2. Gebruik: ontstaan van het kadaster van 1832, Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel, kadastrale leggers, perceelmutaties en ruilverkaveling. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: volkstelling 1840 per buurtschap: Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Bronpagina: Hoe Mierlo haar grondgebied zag slinken. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/img/Het_bekijken_waard/geschheeren/Mierlo_grondgebied.html
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Publicatie: Myerlese Koerier 1992 nr. 2. Gebruik: methode en betekenis van Mierlose toponiemen en veldnamen voor taal, landbouw, archeologie en historische geografie. URL: https://www.heemkundekringmyerle.nl/publicaties/Koerier/oude%20doos/1992-2.PDF
Organisatie: Heemkundekring Myerle. Gebruik: relatie tussen historische veldnamen en moderne straatnamen in onder meer Kerkakkers; voorbeelden van familienamen met geografische oorsprong. URL: https://heemkundekringmyerle.nl/img/afbeeldingen%20bij%20agenda_nieuws/jaarthema/2023/thuis/3.%20maart.pdf
Heideschoor Heideschoor krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]
Historisch buurtschap in het noordelijke buitengebied Het Broek is een oud Mierloos buurtschap in een lager en natter landschap. Bij de volkstelling van 1840 telde het gebied volgens de lokale reconstructie 44 huizen en 250 inwoners. De naam broek sluit aan bij een veel voorkomende landschappelijke aanduiding voor natte, laaggelegen grond. Het agrarische gebruik bestond […]
Een dorp dat uit meerdere kernen bestond Historisch Mierlo bestond niet uit één compacte bebouwde kom. Boerderijen en woningen lagen verspreid over verschillende buurtschappen en gehuchten, verbonden door zandwegen, kerkpaden en landbouwroutes. De volkstelling van 1840 onderscheidde Mierlo-dorp, Overakker, Loeswijk, Bekelaar, Marktstraat, Broek, ’t Hout en Het Goor. Samen telden deze buurtschappen 324 huizen en […]
Buurtschap in een nat landschap Het Goor was in 1840 een afzonderlijk genoemde Mierlose buurtschap. De volkstelling registreerde 25 huizen en 150 inwoners. De naam goor komt in Nederlandse landschapsnamen vaak voor bij natte of moerassige gronden. Dat past bij de ligging in de omgeving van beekdalen en laaggelegen gebieden ten oosten en zuidoosten van […]
Het Protestants Paadje Het Protestants Paadje is een kleine historische route die een groot verhaal over religie en ruimte kan vertellen. De naam is verbonden met de protestantse aanwezigheid in Mierlo en met de manier waarop kerk, pastorie en dorpskern werden bereikt. Juist zulke paden verdwijnen gemakkelijk uit het landschap wanneer percelen worden bebouwd, wegen […]
Langgevelboerderijen in een agrarisch dorp Als voormalige agrarische gemeente kende Mierlo veel boerderijen. De cultuurhistorische inventarisatie noemt vooral het Brabantse langgeveltype: woon- en bedrijfsfuncties liggen daarbij onder één langgerekt dak en zijn vanaf de lange gevel bereikbaar. De meeste historische boerderijen waren sober uitgevoerd in baksteen en lagen dicht langs wegen of aan de rand […]
Historische geografie van Mierlo Historische geografie verbindt oude kaarten, kadastrale percelen, wegen, waterlopen, gehuchten en veldnamen met het huidige landschap. Voor Mierlo is het kadaster van 1832 een belangrijk ijkpunt, maar het onderzoek reikt verder terug via akten en heerlijkheidsarchieven en vooruit via latere topografische kaarten. Dit dossier beschrijft de methode en de lokale waarde […]
Het landschap opgedeeld in duizenden stukken Het agrarische landschap van Mierlo bestond uit een fijn netwerk van percelen met verschillende eigenaren en gebruiksvormen. Grenzen werden gevormd door sloten, wallen, paden, hagen of eenvoudig door overeengekomen meetpunten. Maatboeken uit 1792 en 1810 registreerden al eigendom en oppervlakte. Vanaf 1832 maakte het kadaster de percelen systematisch meetbaar […]
Geschiedenis terugleggen op het huidige stratenplan Een historische wandelkaart maakt zichtbaar waar verdwenen wegen, oude gehuchten, boerderijen, veldnamen en gebouwen in het huidige Mierlo lagen. Zo’n kaart is geen oorspronkelijke historische bron op zichzelf, maar een moderne reconstructie op basis van meerdere bronnen. De belangrijkste onderlaag is de kadastrale kaart van 1832. Daarboven kunnen gegevens […]
Hoenderboom Hoenderboom krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en betekenis van het onderwerp, terwijl verwante thema’s via […]
Een van de kasteelboerderijen Het Hofgoed was een boerderij aan de Kasteelweg die tot het historische bezit rond het Kasteel van Mierlo behoorde. Op de kadastrale kaart van 1832 stond de hoeve in bezit van baron M.G.K. van Scherpenzeel-Heusch. In de negentiende en twintigste eeuw wisselde het Hofgoed meerdere malen van eigenaar. In 1936 werd […]
Interactieve historische kaart van Mierlo 1832 Heemkundekring Myerle heeft de kadastrale situatie van Mierlo in 1832 digitaal ontsloten in een interactieve kaart. Het project maakt het mogelijk percelen, gebouwen, gebruik en historische gegevens ruimtelijk te bekijken. De eerste digitale kaart kwam in 2017 online; later werden steeds meer gegevens, waaronder genealogische informatie, aan de geografische […]
De eerste uniforme kadastrale basis In 1832 werd het Nederlandse kadaster operationeel als uniform stelsel voor grondbelasting. Voor Mierlo zijn de eerste kadastrale kaarten en de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel daardoor een uitzonderlijk rijke momentopname. Per perceel werden onder meer nummer, ligging, oppervlakte, eigenaar, beroep, soort eigendom en gebruikscategorie geregistreerd. Daardoor is zichtbaar waar huizen, akkers, […]
Kadastrale bronnen van Mierlo: minuutplan, OAT en leggers Het vroege kadaster vormt een sleutel tot de ruimtelijke geschiedenis van Mierlo. Het minuutplan laat percelen, wegen, waterlopen en bebouwing zien, terwijl de Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel de kaartnummers aan eigenaars en gebruik koppelt. Latere leggers maken vervolgens veranderingen in eigendom en percelering zichtbaar. Wat de bronnen vastleggen […]
Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo Lijkwegen en kerkpaden in Mierlo krijgt een zelfstandig dossier omdat dit onderwerp een eigen, herkenbare plaats inneemt in de geschiedenis van Mierlo en onvoldoende zichtbaar wordt wanneer het alleen als detail in een groter overzichtsartikel staat. De afbakening is bewust smal gehouden: dit dossier behandelt de lokale functie, ontwikkeling en […]
Historische buurtschap Loeswijk behoort tot de oude buurtschappen van Mierlo. In de sectie-indeling van 1792 werd Loeswijk samen met Bekelaar als afzonderlijk gebied onderscheiden. De volkstelling van 1840 registreerde in Loeswijk 29 huizen en 173 inwoners. Van landelijke nederzetting naar onderdeel van het dorp Loeswijk lag in een agrarisch landschap van akkers, erven en verbindingswegen. […]
Historische woon- en verkeersstraat De Marktstraat behoort tot de oude straten van Mierlo. Langs de route stonden woningen, boerderijen, kleine bedrijven en horecagelegenheden. De bebouwing had vroeger een veel agrarischer karakter dan tegenwoordig, met rieten en strooien daken en erven die direct bij de straat lagen. De straat kreeg een bijzondere plaats in de dorpsgeschiedenis […]
Meer dan alleen een straat In de volkstelling van 1840 werd Marktstraat niet alleen als straatnaam gebruikt, maar als afzonderlijke buurtschap. Er werden 47 huizen en 353 inwoners geregistreerd. Daarmee was Marktstraat in 1840 een van de grootste bevolkingsconcentraties binnen de gemeente Mierlo. Een agrarisch en sociaal lint De historische Marktstraat bestond uit woningen, boerderijen, […]
Historische hoofdkern van de voormalige gemeente Mierlo-Dorp is de oude centrale kern rond onder meer de Luciakerk, Dorpsstraat, Marktstraat, Heuvel en omliggende buurtschappen. Archeologische vondsten tonen dat de omgeving van de kerk al lang vóór het ontstaan van de moderne gemeente als bewoningsgebied werd gebruikt. De toevoeging ‘Dorp’ is vooral nuttig wanneer Mierlo wordt onderscheiden […]
